2025: Fas Sahrası sorununda dönüm noktası yılı

Pazartesi 21 Nisan 2025 - 14:15

2025 yılı, Fas Sahrası üzerindeki çatışmanın evriminde belirleyici bir dönüm noktası olup, uluslararası pozisyonların önemli ölçüde yeniden yapılandırılmasını yansıtan bir dizi diplomatik, ekonomik ve jeopolitik gelişmeye ev sahipliği yapmaktadır. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Faslı mevkidaşı Nasır Burita ile görüşmesinde vurguladığı üzere, ABD, çatışmaya tek gerçekçi ve ciddi çözüm olarak nitelediği Fas özerklik girişimine açık desteğini yineledi.

Bu Amerikan konumlandırması, Fas önerisine olumlu bakan Avrupa dinamikleriyle de örtüşüyor. Özellikle Fransa, güney eyaletlerinde yenilenebilir enerji ve altyapı sektörlerine önemli yatırımlar yapacağını duyurarak özerklik girişimine desteğini yineledi. Bu taahhütler yalnızca siyasi desteği değil, aynı zamanda Fas egemenliği altındaki bölgenin kalkınmasını destekleme yönündeki somut bir isteği de yansıtmaktadır.

Birleşmiş Milletler düzeyinde ise Güvenlik Konseyi, konuya ilişkin son gelişmeleri değerlendirmek üzere kapalı oturum düzenledi. BM arabulucusu Staffan de Mistura, taraflara mevcut olumlu ivmeyi değerlendirerek siyasi çabaları yeniden başlatmaları çağrısında bulunarak, önümüzdeki üç ayın çatışmanın gidişatı açısından belirleyici olacağını belirtti.

Bu bağlamda Fas, Polisario Cephesi'ne verdiği destekte önemli bir rol üstlenen Cezayir'in kalıcı bir çözümde merkezi bir aktör olarak yer almasının önemini yineledi. Cezayir ise yıllardır önemli siyasi ve pratik engellerle karşılaşmasına rağmen kendi kaderini tayin hakkı referandumu talebinde ısrar ediyor.

Fas aynı zamanda Sahra eyaletlerinde ekonomik ve diplomatik köklerini kurmaya devam ediyor. Dakhla'da deniz suyu arıtma tesisi ve ulaşım ve iletişim altyapısının güçlendirilmesi gibi büyük ölçekli projeler hayata geçiriliyor; böylece bölgenin gerçek anlamda entegre bir ekonomik merkez haline getirilmesi hedefleniyor.

Öte yandan Polisario Cephesi, uluslararası destekte önemli bir düşüş ve BM himayesindeki siyasi süreçte bir durgunlukla karşı karşıya. Bu zorluklar, hızla değişen uluslararası bağlamda önemli bir etkiyi sürdürme yeteneğini sorgulatıyor.

Dolayısıyla 2025 yılı Fas Sahrası meselesinin ele alınmasında önemli bir dönüm noktası olarak öne çıkıyor. Fas'ın özerklik önerisine yönelik artan destek, onlarca yıldır sınırlarını gösteren alternatifler karşısında, bu önerinin pragmatik ve sürdürülebilir bir çözüm olduğunu teyit ediyor.