ABD, Rus petrol alımlarına yönelik yaptırım muafiyetini yeniledi

Cumartesi 18 Nisan 2026 - 19:19

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Cuma günü, ülkelerin deniz yoluyla yaptırım uygulanan Rus petrolünü satın almalarına izin veren muafiyeti bir ay daha uzattı; bu arada milletvekilleri, Ukrayna ile savaşın devam ettiği bir dönemde hükümetin Moskova'ya karşı yumuşak davrandığı yönünde suçlamalarda bulundu.

Hazine Bakanlığı'nın muafiyeti, ülkelerin Cuma gününden itibaren 16 Mayıs'a kadar gemilere yüklenen Rus petrolü ve petrol ürünlerini satın almalarına izin veriyor. 11 Nisan'da sona eren 30 günlük muafiyetin yerini alan bu muafiyet, İran, Küba ve Kuzey Kore'yi içeren işlemleri kapsamıyor. Bu adım, ABD-İsrail-İran savaşı sırasında yükselen küresel enerji fiyatlarını kontrol altına alma çabalarının bir parçası. Asya'daki ülkelerin, küresel enerji şokundan muzdarip olmaları nedeniyle Washington'a alternatif kaynakların piyasalara ulaşmasına izin vermesi için baskı yapmasının ardından geldi.

Hazine Bakanlığı'ndan Geri Adım
Hazine Bakanlığı sözcüsü, "İran ile müzakereler hızlanırken, Hazine, petrolün ihtiyaç duyanlara ulaşmasını sağlamak istiyor" dedi. Sadece iki gün önce, Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington'un Rus petrolü ve İran petrolü için verilen ve Pazar günü sona erecek olan muafiyetleri yenilemeyeceğini söylemişti.

Küresel petrol fiyatları, İran'ın Körfez'deki petrol geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nı geçici olarak yeniden açmasının ardından Cuma günü %9 düşerek varil başına yaklaşık 90 dolara geriledi. Ancak Uluslararası Enerji Ajansı, savaşın tarihteki en büyük küresel enerji arzı aksamasına yol açtığını belirtti.

Cumartesi günü sekizinci haftasına girecek olan savaş, Orta Doğu'da 80'den fazla petrol ve doğalgaz tesisine zarar verdi ve Tahran, ABD Donanması'nın İran limanlarına yönelik son ablukasının devam etmesi halinde boğazı tekrar kapatabileceği konusunda uyardı.

Yüksek petrol fiyatları, Kasım ayındaki ara seçimler öncesinde Başkan Donald Trump'ın Cumhuriyetçi partili arkadaşları için bir tehdit oluşturuyor. Trump ayrıca petrol fiyatları konusunda ortak ülkelerden de baskı görüyor.

Bir ABD kaynağı, bu hafta Washington'da düzenlenen G20, Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu toplantılarının kulislerinde ortak ülkelerin ABD'den yaptırım muafiyetini uzatmasını talep ettiğini söyledi. Ayrıca bu hafta Rus petrolünün büyük bir alıcısı olan Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile yaptığı görüşmede petrol konusunu ele aldı.

ABD Hazine Bakanlığı'nın 20 Mart'ta yayınladığı İran petrolüne yönelik muafiyet, yaklaşık 140 milyon varil petrolün küresel piyasalara ulaşmasına izin verdi ve enerji arzı üzerindeki baskıyı hafifletmeye yardımcı oldu, diye belirtti Bessent geçen ay.

Kalıcı hasar
Her iki siyasi partiden ABD milletvekilleri, yaptırım muafiyetlerinin İran'ın ABD ile savaş halindeyken ve Rusya'nın Ukrayna ile savaş halindeyken ekonomisine yardımcı olacağını söyleyerek yönetimi eleştirdi.

Muafiyetler, Batı'nın Rusya'yı Ukrayna'daki savaşından elde edeceği gelirden mahrum bırakma çabalarını engelleyebilir ve Washington'ı müttefikleriyle karşı karşıya getirebilir. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Rusya'ya karşı yaptırımları gevşetmenin zamanı olmadığını söyledi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in özel temsilcisi Kirill Dmitriev, ABD'nin muafiyetinin uzatılmasının 100 milyon varil daha Rus petrolünü etkileyeceğini ve her iki muafiyetten etkilenen toplam hacmin 200 milyon varile ulaşacağını söyledi. Önceki muafiyetin sona ermesinden önce Trump yönetimi üyeleriyle görüşmek üzere 9 Nisan'da ABD'ye giden Dmitriev, Telegram kanalında uzatmanın "aktif siyasi muhalefetle" karşı karşıya olduğunu söyledi.

Danışmanlık firması Obsidian Risk Advisors'da yaptırımlar uzmanı olan Brett Erickson, Cuma günkü yenilemenin Washington'un vereceği son muafiyet olmayacağını söyledi.

Erickson, "Çatışma küresel enerji piyasalarına kalıcı hasar verdi ve onları istikrara kavuşturmak için mevcut araçlar neredeyse tükendi" dedi.