ABD Yüksek Mahkemesi kararı küresel ekonomi için çok az rahatlama sağlıyor

Cumartesi 21 Şubat 2026 - 13:36

ABD Yüksek Mahkemesi'nin Cuma günü Başkan Donald Trump'ın gümrük vergilerini kullanmasına karşı verdiği karar, ticaret vergilerini ekonomik bir silah olarak kullanmasında açık bir geri adım anlamına gelse de, analistler bunun küresel ekonomi için acil bir rahatlama sağlamadığını söylüyor.

Bunun yerine, Trump'ın artık yasa dışı olarak iptal edilen küresel gümrük vergilerinin yerine başka yollar arayacağı neredeyse kesin olmakla birlikte, faaliyetleri kısıtlayan bir başka kafa karışıklığı dönemi bekliyorlar.

Bu arada, Trump'ın hangi yeni gümrük vergilerini uygulamaya çalışacağı, iptal edilen vergilerden elde edilen fonların iade edilmesi gerekip gerekmediği ve etkilerini azaltmak için ABD ile anlaşma yapan bölgelerin bu anlaşmalarının yeniden gözden geçirilmesinin gerekip gerekmediği de dahil olmak üzere uzun bir belirsizlik listesi devam ediyor.

Karara yanıt olarak Trump, ilk 150 günlük süre için %10'luk yeni küresel gümrük vergileri açıkladı ve herhangi bir iadenin olup olmayacağının veya ne zaman olacağının net olmadığını kabul etti. "Genel olarak, herkes ABD'nin gelecekteki gümrük tarifesi politikasının ne olacağını anlamaya çalışırken, bunun dünya ticaretinde yeni bir yüksek belirsizlik dönemine yol açacağını düşünüyorum," dedi Avrupa Politika Merkezi düşünce kuruluşunda analist Varg Folkman.

"Sonuçta, durum hemen hemen aynı görünecek."
ING bankası ekonomistleri de aynı fikirdeydi: "İskeleler kaldırıldı, ancak bina hala inşaat halinde. Bugünkü karar nasıl okunursa okunsun, gümrük tarifeleri kalıcı olacak."

Cuma günkü karar, yalnızca Trump'ın ulusal acil durumlar için tasarlanmış Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) temelinde başlattığı gümrük tarifeleriyle ilgilidir. Şimdiye kadar, bu tarifelerin 175 milyar dolardan fazla fon sağladığı tahmin ediliyor.

Ticaret politikası izleme kuruluşu Global Trade Alert'in tahminine göre, karar tek başına, ticaret ağırlıklı ortalama ABD gümrük tarifesini %15,4'ten %8,3'e neredeyse yarı yarıya düşürüyor.

ABD'nin daha yüksek gümrük vergisi uyguladığı ülkeler için değişiklik daha dramatik. Çin, Brezilya ve Hindistan için bu, çift haneli yüzdelik puan indirimleri anlamına gelecek, ancak yine de yüksek seviyelerde kalacak.

Ancak kimse bunun statüko olarak kalmasını beklemiyor: Trump yönetimi, karardan çok önce, gümrük vergilerini yeniden uygulamak için diğer yasal araçları kullanabileceğini ve kullanacağını bildirmişti.

Aynı zamanda, ABD ile gümrük vergilerini belirlemek ve bazı durumlarda ABD'ye yatırım yapmak için ikili anlaşmalar yapan birkaç düzine ülke, Yüksek Mahkeme kararının onlara yeniden müzakere için kaldıraç sağlayıp sağlamayacağını değerlendirecek.

Avrupa Parlamentosu Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange, ABD ile Avrupa Birliği arasındaki anlaşmayı onaylaması gereken milletvekillerinin bunu Pazartesi günü yapacağını söyledi.

Lange, X'te yaptığı açıklamada, "Sınırsız, keyfi gümrük vergileri dönemi... artık sona eriyor olabilir," dedi. "Şimdi kararı ve sonuçlarını dikkatlice değerlendirmeliyiz."

Bu arada İngiltere, Cuma günü hükümetin Washington ile anlaştığı %10'luk temel gümrük vergisiyle ABD ile ayrıcalıklı ticaret konumunun devam etmesini beklediğini söyledi.

Nitekim, birçok ülke Trump'ın gümrük vergilerine alışmaya çalışıyordu ve bu vergilerin büyük bir kısmı Amerikalılar tarafından karşılanıyordu; bu durum, New York Federal Rezerv Bankası'nın bu ay yayınladığı bir raporda da belirtiliyor.

Uluslararası Para Fonu, düzenli Dünya Ekonomik Görünümü'nün en son güncellemesinde, 2026'da küresel büyümenin "dayanıklı" bir şekilde %3,3 olacağını öngördü.

Çin ise, üreticilerinin Trump'ın saldırısına uyum sağlamasıyla ABD dışı pazarlara yapılan ihracatın patlaması sayesinde, 2025'te yaklaşık 1,2 trilyon dolarlık rekor bir ticaret fazlası bildirdi.

Bu nedenle, bazı ülkeler, Trump'ın sözde "karşılıklı" gümrük vergilerinin yol açtığı kaostan bahsederken, "2025 baharında gördüğümüz türden belirsizliği davet etmek" yerine, ABD ile mevcut ikili anlaşmalarına bağlı kalmayı tercih edebilirler, diye belirtti EPC'den Folkman.

Bunun aksine, ekonomik düşünce kuruluşu Bruegel'de araştırma görevlisi olan Niclas Poitiers, Avrupa'nın geri adım attığı ve zarara uğradığı görülen AB-ABD ticaret anlaşmasıyla ilgili birçok siyasi soru işareti olduğunu kaydetti.