Afrika Birliği'nin stratejik yenilenmesinde kilit oyuncu Fas

Çarşamba 12 Şubat 2025 - 12:00

Fas, 33 yıllık bir aradan sonra Ocak 2017'de Afrika Birliği'ne geri döndüğünden bu yana kıta örgütü içinde önemli bir stratejik rol üstlendi. Afrika Birliği'nin 1984 yılında Polisario Cephesi'nin üyeliğini kabul etmesinin ardından gerçekleşen bu yeniden entegrasyon, Krallığın Afrika'da kalkınma, ekonomik işbirliği ve güvenlik istikrarına odaklı bir yaklaşım benimseyen dış politikasında bir dönüm noktası olmuştur.

Fas, ekonomi, güvenlik, sağlık, tarım ve iklim değişikliği gibi çeşitli sektörleri kapsayan projeler başlatarak, kıtanın kalkınma dinamiklerinde hızla merkezi bir oyuncu haline geldi. Krallık, ekonomik iş birliğini Afrika stratejisinin temel taşı haline getirerek, temel altyapı, yenilenebilir enerji ve finansal hizmetlere yatırımlara vurgu yapıyor. Banque Populaire ve Attijariwafa Bank gibi Fas bankaları, Afrika pazarındaki varlıklarını yoğunlaştırarak finansal katılımı ve küçük ve orta ölçekli işletmeleri desteklediler.

Güvenlik açısından Fas, özellikle Sahel ve Sahra bölgelerindeki terör tehditleriyle mücadelede Afrika ülkeleri arasındaki işbirliğinin aktif bir savunucusu olmuştur. Krallık, terörizm ve şiddet yanlısı aşırılıkla mücadelede işbirliğini güçlendirmek amacıyla, özellikle "Muhammed VI İmam Eğitim Enstitüsü" aracılığıyla imamların eğitilmesi yoluyla girişimlerde bulundu. Orta Afrika Cumhuriyeti ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti gibi çatışma bölgelerinde de barışı koruma misyonlarına katıldı.

Sağlık, Fas'ın taahhütlerinin önemli bir odak noktası olmuştur. Fas, COVID-19 salgını sırasında kıtadaki 20'den fazla ülkeye maskeler, dezenfektanlar ve yerel olarak üretilen ilaçlar da dahil olmak üzere tıbbi yardım göndererek Afrika komşularıyla dayanışma gösterdi. Ayrıca Krallık, yerel ilaç ve aşı üretimini güçlendirmek için çeşitli anlaşmalar imzaladı ve Afrika'da sağlık hizmetlerine erişimi iyileştirmeye yönelik girişimleri destekledi.

Sürdürülebilir kalkınma ve iklim değişikliğiyle mücadele konusunda Fas, Afrika'da öncü bir rol üstlenmiştir. Krallık, kıtanın sürdürülebilir ekonomik büyümesini sağlamayı amaçlayan Afrika Birliği'nin 2063 Gündemi'ni güçlü bir şekilde savundu. Ayrıca, "Noor" güneş enerjisi projesindeki deneyiminden yola çıkarak Afrika tarımını iklim değişikliğine uyarlamak ve güneş ve rüzgar enerjisi projelerini teşvik etmek için girişimlerde bulundu.

Fas ayrıca üniversitelerinde binlerce Afrikalı öğrenciye burs sağlayarak ve özellikle Sahel-Sahra bölgesindeki ülkeler arasında kültürler ve dinler arası diyaloğu teşvik ederek kültürel diplomasisini güçlendirdi. Bu sosyal ve kültürel girişimler, ortak Afrika kimliğini ve değerlerini kutlarken Fas ile Afrika halkları arasındaki bağları güçlendirmeyi amaçlıyor.

Bu dinamik ve kapsayıcı politika sayesinde Fas, Afrika kıtasında yeniden lider konumuna gelebilmiş, kalkınma ve bölgesel istikrar için tercih edilen bir ortak haline gelmiştir. Afrika Birliği'ne dönüş ve işbirliği, ortaklık ve karşılıklı kalkınmaya dayalı bir yaklaşımın benimsenmesi, Krallığın kıtada kilit bir oyuncu olarak kendini göstermesini sağlamıştır. Fas, gerçekleştirdiği pek çok girişim sayesinde artık Afrika ile Avrupa arasında bir köprü ve Güney-Güney kalkınmasının bir ayağı olarak görülüyor.