Aşırı hava olayları dünya çapında gıda fiyatlarını artırıyor

Salı 22 Temmuz 2025 - 11:30

İspanyol araştırmacılar tarafından yapılan yeni bir çalışma, aşırı hava olaylarının küresel gıda fiyatları üzerindeki endişe verici etkisini vurguluyor. Sıcak hava dalgaları, uzun süreli kuraklıklar ve şiddetli yağmurlar tarımsal üretimi aksatıyor ve birçok temel gıdada ani -ancak genellikle geçici- fiyat artışlarına neden oluyor.

Barselona Süper Bilgisayar Merkezi'ne göre, patates, pirinç, soğan, marul ve meyve gibi ürünler iklim kaynaklı bu fiyat dalgalanmalarına karşı özellikle hassas. Pazartesi günü yayınlanan çalışmanın yazarı olan araştırmacı Maximilian Kotz, net sıfır emisyonlu bir dünyaya geçiş bağlamında bu aşırı hava olaylarının giderek kötüleşmesinin ürün istikrarını tehdit ettiği ve dünya çapında tekrarlayan fiyat artışlarına neden olduğu konusunda uyarıyor.

Rakamlar ortada: Kasım 2022'de Kaliforniya ve Arizona'da aşırı kuraklığın ardından sebze fiyatları %80 arttı. Mart 2023'te Etiyopya'da, bir önceki yıl yaşanan büyük kuraklığın ardından gıda fiyatları %40 arttı. Daha yakın bir zamanda, Nisan 2024'te, dünyanın önde gelen üreticileri olan Fildişi Sahili ve Gana'da yaşanan yoğun sıcak hava dalgasının ardından kakaonun küresel fiyatı %280 arttı. Aynı eğilim, Ağustos 2024'te Brezilya'daki kuraklık nedeniyle fiyatı %55 artan kahveyi de etkiledi. Bu kuraklığın olasılığı, iklim değişikliği nedeniyle 10 ila 30 kat arttı. Temmuz 2024'te, Vietnam ve Güneydoğu Asya'da yaşanan rekor sıcak hava dalgasının ardından Robusta kahvesinin fiyatı iki katına çıktı. Maximilian Kotz'a göre, artan gıda fiyatları, günümüzde iklim değişikliğinin en somut etkilerinden biri ve en önemlisi, aşırı sıcak hava dalgalarından sonra geliyor. 2023-2024 yıllarına damgasını vuran El Niño olayı muhtemelen bu iklim olaylarını daha da kötüleştirdi, ancak sıklıkları ve yoğunlukları, bilim insanlarının küresel ısınma öngörüleriyle açıkça örtüşüyor. 2023 yılı, küresel ortalama sıcaklığın sanayi öncesi döneme kıyasla ilk kez 1,5°C'yi aşmasıyla kayıtlara geçen en sıcak yıl oldu. Birleşmiş Milletler Çevre Programı, yüzyılın sonuna kadar 2,2 ila 3,4°C arasında bir sıcaklık artışı öngörüyor. Bu durum, tarımsal aksaklıkları daha da kötüleştirebilir ve benzeri görülmemiş büyüklükte gıda şoklarına yol açabilir.