Aşırı sıcaklar ve artan maliyetler meyve ve sebze fiyatlarını yükseltiyor

Çarşamba 17 Temmuz 2024 - 22:22

Yaz aylarında tüketicilere daha fazla ürün sunulduğu için meyve ve sebze fiyatlarının kış aylarına göre düşmesi beklenir

Ancak bu yıl böyle olmuyor. Uzmanlara göre fiyatların artmasına neden olan iki ana etken var: Türkiye'yi etkisi altına alan ve meyve-sebze üretimini azaltan iklim değişikliği kaynaklı kuraklık ve çiftçiler için artan maliyetler .

Örneğin domates ve salatalığın fiyatı kilogram başına 40 Türk Lirası ve 50 lira civarında seyrederken, kiraz ve üzümler süpermarketlerde kilogram başına 100 liradan satılıyor. En ucuz meyvenin fiyatı süpermarketlerde ve açık pazarlarda kilogram başına 50 liradan az değil.

Uzmanlar, kuraklık ve çiftçilerin artan maliyetleri bir araya gelince meyve ve sebze fiyatlarının yükseldiğini söylüyor.

Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Başkanı Remzi Suiçmez, "Bu yıl aşırı sıcakların üretime etkisi geçen yıla göre çok daha büyük" dedi.

Bunun yanında dizel yakıt fiyatlarındaki artışın ve ulaşım maliyetlerinin artmasının da olumsuz etkileri var" dedi.

Aşırı sıcakların hangi ürüne ne kadar zarar verdiğini tahmin etmenin zor olduğunu belirten Suiçmez, ancak Orta Anadolu Bölgesi'nde tahıl üretiminde yüzde 30'lara varan bir düşüş olabileceğinin değerlendirildiğini söyledi.

Ayrıca ürünlerin tarlalardan şehirlere taşınması sırasında oluşan israfa da vurgu yaptı. Suiçmez, “Süpermarketlerdeki yüksek fiyatlar da bu israfla ilgili olabilir” dedi.

Türkiye Ziraatçılar Derneği (TZOB) Başkanı Şemsi Bayraktar, Adana'da karpuz, kavun ve domates üretimini olumsuz etkileyen aşırı sıcakların, Manisa'da ise üzüm bağlarını etkilediğini söyledi.

Bayraktar, kuraklık nedeniyle çiftçilerin, tarım arazilerinin sulama maliyetlerinin arttığı bir dönemde daha fazla sulamaya yönelmek zorunda kaldığını söyledi.

Dernekten alınan verilere göre çiftçilerin kullandığı malzemelerin fiyatları da artış gösteriyor.

Gübre ve dizel yakıt fiyatları Haziran ayında bir önceki aya göre sırasıyla %3,8 ve %5,1 arttı. Elektrik fiyatları ve bazı pestisit fiyatları yıllık bazda sırasıyla %19,8 ve %50 arttı. Dizel yakıt fiyatındaki yıllık artış %78,5 oldu.

Geçtiğimiz yaz haftada bir kez semt pazarından alışveriş yaptığını, bunun için aylık 500-600 lira harcadığını belirten 52 yaşındaki ev hanımı Ayten Gürel, şu anda meyve-sebze alışverişine en az 800 lira harcadığını söyledi.

Merkez Bankası verilerine göre, taze meyve-sebze fiyatları haziranda bir önceki aya göre yüzde 6 artarken, yıllık artış yüzde 78,6'ya yükseldi.