BM: 2024'te Rekor Sayıda Yardım Çalışanı Öldü

Çarşamba 20 Ağustos 2025 - 09:10

Birleşmiş Milletler Salı günü yaptığı açıklamada, geçen yıl rekor sayıda 383 yardım çalışanının öldürüldüğünü belirterek, bu rakamları ve hesap verebilirliğin eksikliğini uluslararası ilgisizliğin "utanç verici bir suçlaması" olarak nitelendirdi ve bu yılki can kaybının da aynı derecede vahim olduğunu söyledi.

BM, Dünya İnsani Yardım Günü'nde yaptığı açıklamada, 2024 rakamlarının bir önceki yıla göre yüzde 31 arttığını, bunun "181 insani yardım çalışanının öldürüldüğü Gazze'deki ve 60 insani yardım çalışanının hayatını kaybettiği Sudan'daki amansız çatışmalardan" kaynaklandığını söyledi.

Geçen yılki cinayetlerin en yaygın faillerinin devlet aktörleri olduğunu ve kurbanların çoğunun görev başında veya evlerinde saldırıya uğrayan yerel personel olduğunu belirtti.

Ölenlerin yanı sıra 308 yardım çalışanı yaralandı, 125'i kaçırıldı ve 45'i gözaltına alındı.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres yaptığı açıklamada, "İnsani yardım görevlilerine saygı gösterilmeli ve korunmalıdır. Asla hedef alınamazlar," dedi.

"Bu kural müzakere edilemez ve çatışmanın tüm tarafları için her zaman ve her yerde bağlayıcıdır. Ancak kırmızı çizgiler cezasızlıkla aşılıyor," diyen Guterres, faillerin adalete teslim edilmesi çağrısında bulundu.

Yardım Görevlisi Güvenlik Veritabanı'ndan alınan geçici rakamlar, bu yıl 14 Ağustos'a kadar 265 yardım görevlisinin öldürüldüğünü gösteriyor.

BM'nin insani yardım kuruluşu OCHA'nın başkanı ve yardım şefi Tom Fletcher, "Bu ölçekte, hiçbir hesap verme sorumluluğu olmadan gerçekleştirilen saldırılar, uluslararası eylemsizlik ve ilgisizliğin utanç verici bir göstergesidir," dedi.

"Yardım görevlilerine yönelik şiddet kaçınılmaz değildir. Son bulmalıdır."

OCHA sözcüsü Jens Laerke, bu saldırılardan herhangi biri nedeniyle "çok çok az" kişinin "adaletle cezalandırıldığını" söyledi.

Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi, bu yıl şimdiye kadar 18 çalışanı ve gönüllüsünün "hayat kurtarma çalışmalarını yürütürken" öldürüldüğünü açıkladı.

Grup, "Her bir ölüm, hayatlarının harcanabilir olduğuna dair tehlikeli bir mesaj veriyor. Ama harcanabilir değillerdi," dedi.

Bu arada BM Dünya Sağlık Örgütü, 16 bölgedeki saldırılarda 1.121 sağlık çalışanı ve hastanın öldürüldüğünü ve yüzlercesinin yaralandığını açıkladı; ölümlerin çoğu Sudan'da gerçekleşti.

DSÖ, "Her saldırı kalıcı hasara yol açıyor, tüm toplulukları en çok ihtiyaç duydukları anda hayat kurtarıcı bakımdan mahrum bırakıyor, sağlık çalışanlarını tehlikeye atıyor ve zaten zor durumda olan sağlık sistemlerini daha da zayıflatıyor," dedi.

Dünya İnsani Yardım Günü, BM İnsan Hakları Sorumlusu Sergio Vieira de Mello ve 21 diğer insani yardım görevlisinin 2003 yılında Bağdat'taki BM genel merkezine düzenlenen bombalı saldırıda öldürüldüğü günü anıyor.

Patlamadan sağ kurtulan BM İnsan Hakları Başkan Yardımcısı Nada el-Nashif, ülkeleri bu tür saldırıların faillerinin peşine düşmek için evrensel yargı yetkisi ilkesini kullanmaya çağırdı.

AFP'ye verdiği demeçte, "Bu, cezasızlık karşısındaki en büyük hayal kırıklığı," dedi.

"Ulusal yargı yetkilerindeki takip sonuç vermiyorsa, evrensel yargı yetkisine başvurmak zorundayız."

Bağdat saldırısı hakkında şunları söyledi: "Bir parmağımı kaybettim, ağır yaralandım, dört yıl içinde yaklaşık altı ameliyat geçirdim, ama bunlar hiçbir şey, o gün kaybettiklerimiz yanında sönük kalıyor.

"Birleşmiş Milletler'in baltalandığı aynı noktada olmamız beni gerçekten üzüyor.

"Yine manipüle ediliyoruz, doğrudan saldırıya uğruyoruz ve her zamankinden daha fazla güçlü, canlı ve dinamik bir BM'ye ihtiyaç duyduğumuz bir zamanda kendimizi yanlış bilgi ve dezenformasyonun kurbanı olarak buluyoruz."