BM kuruluşu, Sudan yardım operasyonlarının tamamen çökmek üzere olduğu konusunda uyardı

Çarşamba 12 Kasım 2025 - 11:30

Birleşmiş Milletler Göç Örgütü Salı günü, Sudan'ın çatışmalardan etkilenen Kuzey Darfur bölgesindeki insani yardımların, acil fon sağlanamaması ve yardım malzemelerine güvenli erişim sağlanamaması durumunda yakında durma noktasına gelebileceği konusunda uyardı.

Uluslararası Göç Örgütü (IOM) yaptığı açıklamada, "Artan ihtiyaca rağmen insani yardım operasyonları artık çöküşün eşiğinde" dedi. Açıklamada ayrıca, "Depolar neredeyse boş, yardım konvoyları ciddi bir güvenlik sorunuyla karşı karşıya ve erişim kısıtlamaları yeterli yardımın ulaştırılmasını engellemeye devam ediyor" denildi.

IOM, Sudan ordusu ile rakibi paramiliter Hızlı Destek Güçleri arasındaki savaşın insani etkisini hafifletmek için daha fazla fona ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Kuruluş, çağrısı dikkate alınmazsa "daha da büyük bir felaket" yaşanacağı konusunda uyardı.

IOM Genel Direktörü Amy Pope yaptığı açıklamada, "Ekiplerimiz müdahale ediyor, ancak güvenlik sorunları ve tükenen malzemeler nedeniyle ihtiyaç sahiplerinin yalnızca küçük bir kısmına ulaşabiliyoruz" dedi.

Yardım kuruluşları ve BM yetkililerine göre, RSF'nin Kuzey Darfur'un başkenti El-Fasher'i ele geçirmesi, yüzlerce kişinin ölümüne ve on binlerce insanın paramiliter güçlerin bildirdiği vahşetten kaçmasına neden oldu.

IOM, yaklaşık 90.000 kişinin El-Fasher ve çevresindeki köyleri terk ederek, yiyecek, su veya tıbbi yardıma erişimlerinin olmadığı güvenli olmayan yollardan tehlikeli bir yolculuğa çıktığını bildirdi.

On binlerce kişi, El-Fasher'e yaklaşık 70 kilometre (43 mil) uzaklıktaki Tawila'daki aşırı kalabalık yerinden edilme kamplarına ulaştı. Kamplarda, yerinden edilenler kendilerini az sayıda çadırın bulunduğu ve yetersiz yiyecek ve tıbbi malzeme bulunan çorak alanlarda buluyor.

20 yaşındaki Sohaiba Omar, Tawila'daki Diba Nayra kampındaki bir barınaktan Associated Press'e, "Buradaki toplum mutfaklarından çok az yiyecek alabiliyoruz; sadece öğle yemekleri alabiliyoruz," dedi. "Ayrıca yakınlarda bir su ve tuvalet kaynağına ihtiyacımız var. Atıklarımızı açıkta bırakmak bizi hasta edebilir ve kolera gibi hastalıklara yakalanmamıza neden olabilir."

Kampta gönüllü olarak çalışan 25 yaşındaki Batoul Mohamed, "Yerinden edilenlerin sayısı çok fazla. Ayrıca açlar. İnsanların gelip yeterli yiyecek olmadığı için yemek yiyemediklerini söylemeleri çok zor." dedi.

Sınır Tanımayan Doktorlar yardım kuruluşu, yerinden edilenlerin kamplarındaki yetersiz beslenmenin "şaşırtıcı" oranlara ulaştığı konusunda uyardı. Grup Salı günü yaptığı açıklamada, Ekim ayı sonunda El Fasher'in düşüşü ile 3 Kasım arasında Tawila'ya ulaşan 5 yaş altı çocukların %70'inden fazlasının akut yetersiz beslendiğini ve üçte birinden fazlasının ciddi akut yetersiz beslenme sorunu yaşadığını söyledi.

"Krizin gerçek boyutu muhtemelen bildirilenden çok daha kötü." dedi.

Şiddet, Batı Darfur ve Kordofan bölgeleri de dahil olmak üzere Sudan'ın diğer bölgelerine de yayıldı ve daha fazla insanı göçe zorladı. IOM'ye göre, 26 Ekim ile 9 Kasım arasında yaklaşık 39.000 kişi Kuzey Kordofan'dan kaçtı.

RSF ile ordu arasındaki savaş, 2019 ayaklanmasının ardından demokratik geçişi denetlemesi gereken iki eski müttefik arasında gerginliğin patlak verdiği 2023 yılında başladı. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre çatışmalar en az 40.000 kişinin ölümüne ve 12 milyon kişinin yerinden edilmesine yol açtı. Yardım kuruluşları, gerçek ölü sayısının çok daha yüksek olabileceğini söylüyor.

Yine Salı günü, Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdelatty, Sudan'da ateşkes sağlama ve insani bir felaketi önleme yönündeki küresel çabaların hız kazandığı bir dönemde, Kızıldeniz kıyısındaki Port Sudan'da Sudan Genelkurmay Başkanı General Abdülfettah Burhan ile bir araya geldi.

Abdelatty, Mısır'ın Sudan silahlı kuvvetlerine kesin desteğini dile getirdi ve El Faşer'deki vahşeti kınadı.

Toplantının ardından düzenlediği basın toplantısında gazetecilere konuşan Mısır Dışişleri Bakanı, "Sudan'ın yanında durmak bir prensip meselesidir" dedi ve Mısır'ın Sudan'ın "silahlı kuvvetler de dahil olmak üzere tüm ulusal devlet kurumlarını" desteklediğini ekledi.

Mısır Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, Mısır Dışişleri Bakanı, Eylül ayında ABD, Mısır, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden oluşan dörtlü tarafından açıklanan barış planına bağlı kalmanın gerekliliğini vurguladı. Plan, üç aylık bir insani ateşkesi ve ardından dokuz aylık bir siyasi süreci öngörüyor.

RSF geçen hafta dörtlünün insani ateşkesini kabul ettiğini açıkladı. Ordu ise öneriyi memnuniyetle karşıladığını, ancak yalnızca RSF'nin sivil bölgelerden çekilmesi ve silahlarını bırakması halinde kabul edeceğini belirtti.