Çin ve Güney Kore, Japon Bakanların Yasukuni Tapınağı Ziyaretlerini Kınadı

Cumartesi 15 Ağustos 2026 - 16:36

Doğu Asya'daki diplomatik gerginlikler, Japon bakanların Tokyo'daki Yasukuni Tapınağı'nı ziyaret etmesinin ardından arttı ve bu durum, Japonya'nın savaş dönemi tarihi ile derin bir şekilde bağlantılı olan bu mekân hakkında Çin ve Güney Kore'den sert eleştiriler aldı.

Tartışma, Japonya'nın İkinci Dünya Savaşı'ndaki teslimiyetinin 81. yıldönümünde ortaya çıktı. Savunma Bakanı Shinjiro Koizumi tapınağı ziyaret ederken, Ekonomik Güvenlik Bakanı Kimi Onoda ve diğer kabine üyelerinin de katıldığı bildirildi. Başbakan Sanae Takaichi, kendisi ziyareti gerçekleştirmedi ancak bir ritüel sunumu gönderdi.

Pekin ve Seul için bu jestler, Japonya'nın savaş dönemi geçmişiyle nasıl yüzleştiğine dair uzun süredir devam eden endişeleri yeniden canlandırdı ve Yasukuni ile ilişkilendirilen sembolizmi hatırlattı.

Pekin, Tokyo'yu savaş sonrası düzeni sorgulamakla suçluyor

Çin, Japon hükümetine ciddi protestolar sunduğunu belirtti.

Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Pekin'in Yasukuni çevresindeki son eylemlere güçlü bir şekilde itiraz ettiğini ve tapınağın Japon militarizmi ile yakından bağlantılı olduğunu ifade etti. Bu mekân, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra mahkûm edilen 14 Sınıf-A savaş suçlusu da dahil olmak üzere milyonlarca Japon savaş gazisini onurlandırıyor.

Çinli yetkililer, üst düzey Japon politikacıların ziyaretlerinin tarihi kaydı bulanıklaştırma ve savaş sonrası kurulan uluslararası çerçeveyi zayıflatma riski taşıdığını savundu.

Pekin ayrıca Japon siyasi figürlerini, savaş dönemi sorumluluğu algısını yeniden şekillendirmeye çalışmakla suçladı ve bu tür eylemlerin askeri güce yeniden vurgu yapma riskini artırabileceği konusunda uyardı.

Alışılmadık derecede güçlü bir dil, Çin ve Japonya arasındaki ilişkilerde tarihi hafızanın etrafındaki hassasiyeti yansıtıyor, özellikle her iki ülke bölgedeki daha geniş stratejik rekabetle başa çıkarken.

Güney Kore, daha fazla tarihsel hesap verebilirlik talep ediyor

Güney Kore de bakanların ziyaretlerine güçlü bir şekilde karşı çıktı.

Seul, Japon liderlerin ülkenin savaş dönemi tarihine yüzleşmesi ve Japonya'nın geçmişteki saldırganlığının neden olduğu acıyı kabul etme konusunda daha fazla istek göstermesi gerektiğini belirtti.

Güney Koreli yetkililer için Yasukuni, Japonya'nın askeri genişlemesini yüceltirken mahkûm edilen savaş suçlularını onurlandırdığı için özellikle tartışmalıdır.

Bu mesele, İkinci Dünya Savaşı öncesi ve sırasında Japonya'nın sömürgesi altında bulunan Güney Kore'de derin bir tarihi yankı taşımaktadır. Seul, geçmişin anlamlı bir şekilde kabul edilmesinin iki ülke arasında kalıcı bir güven inşa etmek için gerekli olduğunu defalarca savundu.

Son tartışma, Japonya ve Güney Kore'nin güvenlik ve bölgesel konularda işbirliğini güçlendirme çabalarına rağmen ortaya çıktı ve tarihi anlaşmazlıklar, daha yakın ilişkilerin önündeki kalıcı bir engel olmaya devam ediyor.

Takaichi, önceki ifadeleri tekrarlamadan barışı vurguladı

Tartışma, Başbakan Takaichi'nin Tokyo'daki resmi anma törenindeki konuşmasıyla daha da alevlendi.

Yas tutan aileler ve diğer katılımcıların önünde konuşan Takaichi, Japonya'nın barışa olan bağlılığını yineledi ve ülkenin sürekli olarak barışçıl bir ulusal yol izlediğini, uluslararası istikrar ve refaha katkıda bulunduğunu söyledi.

Ancak, konuşmasında savaş dönemi "pişmanlığı"na dair açık bir ifade yer almadı.

Bu boşluk dikkat çekti çünkü eski Başbakan Shigeru Ishiba, bir önceki yılki anma sırasında böyle bir dil kullanmış ve Japonya'nın savaşı reddetme konusundaki bağlılığını yeniden vurgulamıştı.

Takaichi, geçen Ekim ayında başbakan olduğundan dolayı, tarihi hatırlama konusundaki Japon hükümetinin yaklaşımına dair artan bir inceleme ortamında mesajını iletti.

Yasukuni neden diplomatik bir gerilim kaynağı olmaya devam ediyor

1869 yılında Meiji döneminde kurulan Yasukuni Tapınağı, Meiji Restorasyonu'ndan sonra savaşlarda ölen Japon askerlerini anmak için oluşturulmuştur. Şu anda tapınak, yaklaşık 2.5 milyon savaş gazisini barındırmaktadır.

14 Sınıf-A savaş suçlusunun dahil edilmesi, burayı Japonya'nın savaş dönemi mirasının en siyasi açıdan hassas sembollerinden biri haline getirmiştir.

Japon siyasi liderlerin ziyaretleri, özellikle büyük savaş dönemi yıldönümleriyle çakıştığında, sık sık Çin ve Güney Kore'den diplomatik protestoları tetiklemektedir.

Bu anlaşmazlık, Japonya'nın savaş gazilerini anma ile savaş dönemi saldırganlığına dair sorumluluğu kabul etme dengesi konusunda daha geniş bir anlaşmazlığı yansıtmaktadır.

Tarihi anlaşmazlıklar bölgesel diplomasi şekillendirmeye devam ediyor

Son çatışma, tarihle ilgili çözülmemiş soruların, Doğu Asya'daki büyük güçler arasındaki ilişkileri nasıl etkilediğini göstermektedir.

Japonya, Çin ve Güney Kore önemli ekonomik ve güvenlik çıkarlarına sahip, ancak savaş dönemi hafızasına dair anlaşmazlıklar hızla diplomatik gerilim noktalarına dönüşebilir.

Pekin ve Seul için Yasukuni meselesi, sadece bir anma meselesi değil. Bu, tarihi sorumluluk ve modern Japonya'nın siyasi yönelimi ile bağlantılıdır.

Tokyo, bu arada, liderlerinin geçmişteki çatışmalarda ölenleri nasıl anması gerektiğine dair iç ve dış beklentilerle karşı karşıyadır.

Bölgesel hükümetler çağdaş zorluklar üzerinde daha yakın işbirliği arayışındayken, son Yasukuni tartışması, İkinci Dünya Savaşı'nın mirasının Doğu Asya diplomasisinde etkili bir faktör olmaya devam ettiğini göstermektedir.