Darfur, yılların en kötü kolera salgınıyla karşı karşıya

Perşembe 28 Ağustos 2025 - 10:45

Sudan'ın batısındaki Darfur eyaletleri, onlarca yıldır görülmemiş şiddette bir kolera salgınıyla karşı karşıya. Bölgedeki insani yardım kuruluşlarına göre, salgının bölgedeki beş eyaletten dördünde başlamasından bu yana en az 615 kişi hastalıktan hayatını kaybetti ve yaklaşık 12.000 vaka kaydedildi. Sağlık altyapısını tahrip eden ve gıda ve içme suyu kıtlığını daha da kötüleştiren savaşın ortasında hastalık her gün yayılmaya devam ediyor.

Sınır Tanımayan Doktorlar son raporunda, bu salgını "Sudan'da uzun zamandır görülen en ciddi kolera salgını" olarak nitelendirerek, çatışmalar nedeniyle yaşanan büyük çaplı nüfus göçünün yüz binlerce insanı temiz suya ve temel korunma önlemlerine erişimden mahrum bıraktığını belirtti. İnsani yardım konvoylarının ulaştırılması, güvenlik sorunları nedeniyle neredeyse imkânsız.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Ağustos ayı ortasında, tedavi edilmediği takdirde saatler içinde ölümcül olabilen koleranın, ağızdan ve damardan uygulanan rehidratasyon solüsyonları ile antibiyotikler sayesinde önlenebilir olduğu konusunda uyarıda bulundu. BM kuruluşu, bu yıl yaklaşık 40 milyon doz ağızdan aşı ürettiğini ve bunların çoğunun Sudan'a gönderildiğini duyurdu.

Bulaşıcı hastalıkların adeta yuvaları olan mülteci kamplarında durum vahim. Güney Darfur'daki Kalma'da yaklaşık 450 vaka ve 64 ölüm kaydedilirken, Nyala yakınlarındaki Attash'ta 200'den fazla vaka ve 50 ölüm bildirildi. Sabrine ve Khazan Jadid gibi diğer kamplarda da aynı derecede endişe verici koşullar yaşanıyor.

Darfur'daki yerinden edilmiş kişiler ve mülteciler sözcüsü Adam Rajal, "Tüm Darfur bölgesi, bombalama ve yağmalamanın damgasını vurduğu bir güvensizlik ortamında, kritik düzeyde gıda, ilaç ve temiz su eksikliğiyle insani bir trajedi yaşıyor," dedi. Rajal, %5,2 olarak tahmin edilen mevcut vaka ölüm oranının, çökmüş bir sağlık sistemini ve bakıma erişim eksikliğini yansıtan küresel ortalamanın (%1 civarında) çok üzerinde olduğu konusunda uyarıyor.

Yerel doktorlar, birçok hastanın gönüllüler tarafından işletilen ve kaynak yetersizliği olan izolasyon merkezlerine ulaşmadan önce yollarda öldüğünü doğruluyor. Yayılma hızlanıyor: İletişim kesintilerine rağmen toplanan parçalı verilere göre, bazı bölgelerde her gün 199'a kadar yeni vaka bildiriliyor.

Bu sağlık krizi, tam bir savaş ortamında yaşanıyor: Darfur'un %95'inden fazlası Hızlı Destek Güçleri (RSF) tarafından kontrol edilirken, Sudan ordusu son kalesi olan stratejik El Fasher şehrini elinde tutmaya çalışıyor. Hava bombardımanları ve kara çatışmaları, insani yardıma erişimi neredeyse imkansız hale getiriyor.

İnsani yardım aktörleri, içme suyu dağıtımı, tıbbi tesislerin güçlendirilmesi ve aşıların yaygın olarak dağıtılması gibi acil önlemler alınmazsa yakın bir felakete yol açabileceği konusunda uyarıyor. Bu önlemler alınmazsa, salgının yirmi yıldır süren savaşın zaten harap ettiği yüz binlerce insanı etkileyen bir insani felakete dönüşme riski taşıdığı konusunda uyarıyorlar.