DSÖ, Hepatit D'yi Kanserojen Olarak Sınıflandırdı: Acil Küresel Eylem Çağrısı

Cumartesi 02 Ağustos 2025 - 13:52

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 28 Temmuz Dünya Hepatit Günü'nde hepatit D'yi resmen insan kanserojeni olarak sınıflandırdı. Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı'na (IARC) göre, yalnızca hepatit B virüsünü taşıyan kişileri etkileyen bu ko-enfeksiyon, karaciğer kanseri riskini iki ila altı kat artırıyor. DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, "Her 30 saniyede bir kişi, hepatite bağlı ciddi karaciğer hastalığı veya karaciğer kanserinden ölüyor." uyarısında bulunuyor.

Agresif ve Sessiz Bir Hastalık

Hepatit D, hepatit B veya C'den daha az yaygın olsa da tehlikesi çok daha fazladır. Siroz veya karaciğer kanserine ilerlemeyi hızlandırır ve ölüm oranını önemli ölçüde artırır. Ancak birçok ülkenin sağlık sistemlerinde sistematik tarama eksikliği nedeniyle hala büyük ölçüde teşhis edilememektedir.

Tedaviler gelişiyor, ancak yeterince erişilebilir değil
Tıbbi gelişmeler, hepatit C'yi tedavi etmeyi ve hepatit B'yi etkili bir şekilde kontrol altına almayı mümkün kılmıştır. Hepatit D için tedavi seçenekleri ortaya çıkmaya başlasa da, erişilebilirlik eşitsizdir. DSÖ, tarama, önleme ve tedavinin ulusal sağlık politikalarına entegre edilmesinin acil ihtiyacını vurgulamaktadır. 300 milyondan fazla insanın kronik hepatit (B, C veya D) ile yaşadığını ve her yıl yaklaşık 1,3 milyonunun bu nedenle öldüğünü belirtmektedir.

Tarama hala büyük ölçüde yetersiz

2025 yılına kadar 123 ülkenin ulusal bir hepatit kontrol planı vardır ve 147 ülke yenidoğanları B virüsüne karşı aşılamaktadır. Ancak, hepatit B'li hastaların yalnızca %13'üne ve hepatit C'li hastaların yalnızca %36'sına teşhis konulmuştur. Tedavi oranları daha da düşük: Hepatit B için %3 ve Hepatit C için %20. Bu rakamlar, 2025 için belirlenen küresel hedeflerin hâlâ çok uzağında.

Damgalama ve Yetersiz Finansman Engellerini Kaldırmak

Bu yıl, DSÖ, viral hepatitlerle mücadelenin önündeki iki büyük engeli ele almak için "Hepatit: Engelleri Kaldırmak" kampanyasını başlatıyor: Hastaların test veya tedavi aramasını engelleyen damgalama ve hükümetler tarafından ayrılan kaynak eksikliği. DSÖ'ye göre, artan kararlılık, 2030 yılına kadar yaklaşık 10 milyon yeni enfeksiyonu önleyebilir ve 2,8 milyon hayat kurtarabilir. Ancak bunun için büyük yatırım, uygun fiyatlı tedavi erişimi ve hepatit kontrolünün birinci basamak sağlık hizmetlerine tam entegrasyonu gerekiyor.