Dünya borsalarında kaos: Borsa çöküşüyle mi karşı karşıyayız?

Salı 08 Nisan 2025 - 10:19

Donald Trump'ın açıkladığı agresif gümrük vergileri ve piyasaları saran resesyon korkusuyla küresel borsa piyasaları eşi benzeri görülmemiş bir düşüş yaşadı. Peki bu gerçekten bir borsa çöküşü mü?
"Evet, ama her yerde değil" diye özetliyor IG France'ın piyasa analizi başkanı Alexandre Baradez.

Her ne kadar bu ifade belirsizliğini korusa ve kesin bir tanımı olmasa da, "borsa çöküşü", yatırımcıların yaygın paniğinin yaşandığı bir ortamda, borsalarda en az %10 oranında ani bir düşüş yaşanması anlamına geliyor.

Ancak analist, "Hareket hızı ve piyasanın oynaklığı"nın da gösterge olabileceğini açıklıyor.

SPI AM analisti Stephen Innes ise son piyasa hareketlerinin "hem ölçek hem de hız açısından Lehman (Brothers, Eylül 2008, editörün notu) ve küresel mali krizle rekabet edebilecek bir senaryoyu" yansıttığını belirtiyor.

2 Nisan'dan bu yana, Wall Street'in ana endeksi olan daha geniş kapsamlı S&P 500 endeksi yaklaşık %11 düştü ve 5,3 trilyon dolardan fazla piyasa değerini kaybetti.

Ancak Wall Street daha kötüsünü de gördü: Örneğin, Mart 2020'de Covid-19 salgını patlak verdiğinde S&P tek bir seansta yaklaşık %12'lik bir çöküş yaşamıştı.

Ancak, "S&P Şubat ve Mart ayları arasında bir ayda zaten %10 düşmüştü, ardından iki günde %10 geri düştü. Çöküşün asıl sebebi bu," diyor Alexandre Baradez ve ekliyor: "Tüm çöküşler aynı yoğunlukta değil."

Hargreaves Lansdown'da finans piyasaları başkanı olan Susannah Streeter, "Bu yüzyılın en büyük düşüşleri (...) pandemi nedeniyle yaşanmış olsa da, son birkaç gündeki kayıplar oldukça önemli ve bu da yayılan korkunun göstergesi" diyor.

Hargreaves Lansdown analisti, birçok teknoloji devinin yer aldığı ABD borsa endeksi Nasdaq'ın "şu anda ayı piyasası bölgesinde" olduğunu, borsa jargonuyla, son zirvesinden bu yana yüzde 20'den fazla düşüş yaşadığını da belirtiyor.

Öte yandan piyasa oyuncularının tedirginliğini ve riskten kaçınma eğilimini yansıtan VIX endeksi, pazartesi günü Mart 2020'deki pandemi döneminde görülen seviyelere ulaştı.

Alexandre Baradez, "Çöküş esas olarak Amerikan borsalarını etkiliyor ve Avrupa ve Asya'da da bir bulaşma olgusu var" diyor.

1 Nisan'dan bu yana tüm Avrupa borsaları yüzde 10'un üzerinde kayıp yaşadı. Bunlardan en önemlileri, Frankfurt'un amiral gemisi endeksi DAX'ın bu dönemde yüzde 10,71, Paris'teki CAC 40'ın yüzde 11,08 ve Londra FTSE 100'ün yüzde 10,26 değer kaybetmesiydi.

Burada da benzer farklılıkları bulmak için Covid-19 salgınının başlangıcına dönmemiz gerekiyor. Paris Borsası için bunlar, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin başlamasından kısa bir süre sonra, Mart 2022'den bu yana en kötü seanslar oldu.

Asya'da borsalardaki düşüş özellikle sert oldu. Pekin'in Donald Trump'ın gümrük vergilerine verdiği yanıtın ardından Çin'de ilk işlem gününde Hong Kong Borsası pazartesi günü yüzde 13,22 düşüşle kapandı. Bu, 1997 Asya borsa krizinden bu yana en büyük düşüş.

Çin anakarasında Şanghay Bileşik Endeksi, Mart 2020'den bu yana en kötü seansını yaşayarak %7,34 düşerken, Shenzhen Bileşen Endeksi ise 1996'dan bu yana en büyük düşüşünü yaşayarak %9,66 düştü.

Tayvan Borsası, 1967'deki kuruluşundan bu yana görülmemiş bir düşüşle %9,7 düşüşle kapandı. Tokyo Borsası ise pazartesi günü %7,82 düştü.