Dünyanın önde gelen ölüm nedenleri kardiyovasküler hastalıklarla belirleniyor

Pazartesi 05 - 14:35

Kardiyovasküler hastalıklar, Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) en son ölüm verilerine göre, dünya genelinde ölüm nedenleri arasında birinci sırada yer almaktadır. İskemik kalp hastalığı ve inme, her yıl milyonlarca ölüme sebep olmaktadır.

İskemik kalp hastalığı, 2023 yılında dünya genelindeki ölüm nedenleri arasında birinci sırada yer alarak yaklaşık 9.5 milyon hayatı kaybetmiş, bu da tüm ölümlerin yaklaşık %16'sına denk gelmektedir. Bu durum, daralmış veya tıkanmış arterlerin kan akışını kısıtlayarak kalp kasına oksijen sağlanmasını azaltmasıyla ortaya çıkmaktadır.

İnme, ikinci en büyük ölüm nedeni olarak yaklaşık 6.8 milyon ölümden sorumlu olmuş, bu da küresel ölüm oranının yaklaşık %11'ine denk gelmektedir. Kronik obstrüktif akciğer hastalığı üçüncü sırada yer alarak yaklaşık 3.6 milyon ölüme neden olmuş, alt solunum yolu enfeksiyonları ise yaklaşık 2.7 milyon ölüme sebep olmuştur.

Demans, Alzheimer hastalığı ve diğer bilişsel gerileme biçimleri dahil olmak üzere, yaklaşık 2.1 milyon ölümden sorumlu olmuş ve dünya genelindeki beş önde gelen ölüm nedeni arasında yer almıştır. 2000 yılından bu yana demansa bağlı ölümlerin üç katına çıktığı gözlemlenmiştir.

DSÖ, 2023 yılında önde gelen on ölüm nedeninin sekizinin bulaşıcı olmayan hastalıklar olduğunu bildirmiştir. Bu durum, dünya genelindeki ölümlerin yaklaşık %74'ünü oluştururken, 2000 yılında bu oran %58 idi. Diğer önemli nedenler arasında diyabet, trakea, bronş ve akciğer kanserleri, hipertansif kalp hastalığı ve böbrek hastalığı ile ishal hastalıkları yer almaktadır.

Genel olarak, 2023 yılında on önde gelen ölüm nedeni yaklaşık 33 milyon ölüme sebep olmuş ve bu, o yıl dünya genelinde kaydedilen yaklaşık 61 milyon ölümün yarısından fazlasını temsil etmektedir.

İskemik kalp hastalığının yükünü azaltma konusundaki ilerlemelere rağmen, DSÖ, kardiyovasküler sağlıkta devam eden eşitsizlikleri vurgulamıştır. Özellikle Batı Pasifik ve Güneydoğu Asya bölgelerinde bazı nüfuslar, bireysel riskin arttığını deneyimlemiş, bu da önleme ve sağlık hizmetlerine erişimdeki farklılıkları vurgulamaktadır.

Bu rakamlar, daha geniş demografik ve sağlık eğilimlerini de yansıtmaktadır. Nüfuslar yaşlandıkça ve insanlar daha uzun yaşadıkça, kronik hastalıklar küresel ölüm profilinin giderek daha önemli bir parçası haline gelmektedir. Aynı zamanda, bulaşıcı hastalıkların önlenmesi ve tedavisindeki iyileşmeler, ölüm nedenlerinin sıralamasındaki değişikliklere katkıda bulunmuştur.

Küresel yaşam beklentisi 2023 yılında yaklaşık 73.3 yıla ulaşmış ve COVID-19 pandemisinden önceki 2019 yılında kaydedilen 73.4 yıl seviyesine neredeyse geri dönmüştür. Ancak sağlıklı yaşam beklentisi yaklaşık 62.8 yıl ile daha düşük kalmıştır, bu da daha uzun yaşamak ile sağlıklı yıllar geçirme arasındaki farkı göstermektedir.

COVID-19, 2023 yılında dünya genelindeki on önde gelen ölüm nedeni arasında yer almadığı için, pandeminin başlangıcından bu yana ilk kez en üst onda yer almamıştır.

DSÖ'nün en son verileri, kardiyovasküler hastalıkların ve diğer kronik durumların önlenmesinin giderek daha önemli hale geldiğini vurgularken, aynı zamanda nüfus yaşlanması, demans ve farklı bölgelerde sağlık sonuçlarındaki kalıcı eşitsizliklerin getirdiği zorlukları da öne çıkarmaktadır.