Dünyanın en zengin %10'u küresel ısınmanın üçte ikisine neden oldu: çalışma

Çarşamba 07 Mayıs 2025 - 17:48

Araştırmacılar Salı günü, dünyanın en zengin %10'luk kesiminin 1990'dan bu yana küresel ısınmanın üçte ikisinden sorumlu olduğunu söyledi.

Yoğun özel servetin aşırı iklim olaylarına etkisini ölçmek için yapılan ilk çalışmada, zenginlerin tüketim ve yatırım yapma biçimlerinin ölümcül sıcak hava dalgaları ve kuraklık riskini önemli ölçüde artırdığını bildirdiler.

ETH Zürih'te bir bilim insanı olan baş yazar Sarah Schoengart, AFP'ye "En zengin bireylerin karbon ayak izlerini doğrudan gerçek dünya iklim etkileriyle ilişkilendiriyoruz" dedi.

"Bu, karbon muhasebesinden iklim hesap verebilirliğine doğru bir geçiş."

Örneğin, Nature Climate Change'de yayınlanan bulgulara göre, küresel ortalamayla karşılaştırıldığında, en zengin %1, yüzyılda bir görülen sıcak hava dalgalarına 26 kat, Amazon'daki kuraklıklara ise 17 kat daha fazla katkıda bulundu.

Çin ve ABD'deki en zengin yüzde 10'luk kesimin emisyonları —ki bunlar birlikte küresel karbon kirliliğinin neredeyse yarısını oluşturuyor— her biri aşırı sıcaklıklarda iki ila üç kat artışa yol açtı.

Fosil yakıtların yakılması ve ormansızlaşma, Dünya'nın ortalama yüzeyini çoğunlukla son 30 yılda 1,3 santigrat derece ısıttı.

Schoengart ve meslektaşları, farklı küresel gelir gruplarından gelen emisyonları izlemek ve bunların iklimi artıran belirli aşırı hava koşulları üzerindeki etkilerini değerlendirmek için ekonomik verileri ve iklim simülasyonlarını birleştirdi.

Araştırmacılar ayrıca, emisyonların yalnızca yaşam tarzı ve kişisel tüketimden ziyade finansal yatırıma gömülü rolünü vurguladılar.

Viyana yakınlarındaki Uluslararası Uygulamalı Sistemler Analizi Enstitüsü'nde Entegre İklim Etkileri Araştırma Grubu başkanı olan kıdemli yazar Carl-Friedrich Schleussner, "Toplumun en zengin üyelerinin aşırı sorumluluklarını ele almayan iklim eylemi, gelecekteki zararları azaltmak için sahip olduğumuz en güçlü kaldıraçlardan birini kaçırma riskiyle karşı karşıyadır" dedi.

Sermaye sahiplerinin, servet ve karbon yoğun yatırımlar üzerindeki ilerici vergiler yoluyla iklim etkilerinden sorumlu tutulabileceğini belirtti.

Daha önceki araştırmalar, varlıkla ilgili emisyonlara vergi koymanın, daha düşük gelirli olanları zorlama eğiliminde olan geniş karbon vergilerinden daha adil olduğunu göstermiştir.

Süper zenginler ve çokuluslu şirketlere yönelik vergileri artırmaya yönelik son girişimler, özellikle Donald Trump'ın Beyaz Saray'ı yeniden kazanmasından bu yana çoğunlukla durakladı.

Geçtiğimiz yıl, G20'ye ev sahipliği yapan Brezilya, 1 milyar dolardan fazla varlığa sahip bireylerin net değerlerine yüzde iki vergi uygulanması için baskı yaptı.

G20 liderleri "ultra yüksek net değerli bireylerin etkili bir şekilde vergilendirilmesini sağlamak için iş birliği yapmayı" kabul etseler de, bugüne kadar herhangi bir takip yapılmadı.

2021'de, yaklaşık 140 ülke, çokuluslu şirketler için küresel bir kurumlar vergisi yönünde çalışma konusunda anlaştı ve neredeyse yarısı yüzde 15'lik asgari oranı onayladı, ancak bu görüşmeler de durakladı.

Dünya milyarderlerinin neredeyse üçte biri Amerika Birleşik Devletleri'ndendir; Forbes dergisine göre Çin, Hindistan ve Almanya'nın toplamından daha fazladır.

Yoksulluk karşıtı STK Oxfam'a göre, en zengin yüzde 1 son on yılda 42 trilyon dolarlık yeni servet biriktirdi.

En zengin yüzde 1'in en düşük yüzde 95'in toplamından daha fazla servete sahip olduğunu söylüyor.