Fas, Brezilya'daki COP30'da Okyanus Korumaya Yönelik Küresel Taahhüdünü Yineledi

Çarşamba 19 Kasım 2025 - 09:15

Brezilya'nın Belém kentinde düzenlenen COP30 konferansında Fas, Kral VI. Muhammed'in aydınlanmış vizyonu doğrultusunda sürdürülebilir, kapsayıcı ve iddialı bir okyanus yönetimi kurmayı amaçlayan uluslararası harekete olan güçlü bağlılığını yineledi.

Fransa Pavyonu'nda "Nice'den Belém'e... ve Belém'den New York'a: Okyanusların COP1'ine Doğru" temasıyla düzenlenen bir etkinlikte konuşan Enerji Geçişi ve Sürdürülebilir Kalkınma Bakanlığı İklim ve Biyoçeşitlilik Direktörü Bouzekri Razi, Krallığın deniz kaderinin farkında olan bir Afrika'yı desteklemedeki önemli katkısını vurguladı. 3.500 km'lik kıyı şeridi ve çevresel liderliğinin uluslararası alanda tanınmasıyla Fas, insanlığın ortak mirası olarak kabul edilen okyanusun korunmasında kilit bir oyuncu olarak konumlanıyor.

Razi, okyanusa adanmış ilk COP öncesinde uluslararası toplumun, özellikle derin deniz araştırmaları konusunda gelişmiş bilimsel bilgi birikiminden yararlanarak deniz çevresinin korunmasını güçlendirme çabalarını yoğunlaştırması gerektiğini vurguladı.

Bu ivmenin, Kral VI. Muhammed tarafından verilen ve Kraliyet Altesleri Prenses Lalla Hasnaa tarafından okunan mesajla işaretlenen Nice'te düzenlenen "Afrika Okyanus Zirvesi"nden kaynaklandığını hatırlattı. Bu mesaj, kıtanın denizcilik geleceği için stratejik bir vizyon sunarak, okyanusun gıda öz yeterliliği, iklim direnci, enerji güvenliği ve bölgesel entegrasyonda itici bir güç olarak rolünü vurgularken, aynı zamanda mavi büyüme ve Güney-Güney iş birliğine dayalı bir "mavi devrim" çağrısında bulundu.

Direktör, bu vizyonun, Birleşmiş Milletler Okyanus Konferansı (UNOC3) ve okyanusa adanmış COP1 hazırlıklarına rehberlik eden, Fransa ve Brezilya cumhurbaşkanları tarafından Kasım 2024'te imzalanan "Nice'den Belém'e" yol haritasıyla tamamen uyumlu olduğunu doğruladı.

Bu bağlamda, kararlı ve sorumlu bir aktör olan Fas, 2030 Gündemi ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi 14 ile uyumlu olarak deniz koruma ve mavi ekonominin gelişimini birleştiren iddialı bir vizyonu savunmaktadır.

Razi, kaynak verimliliği, kirlilik kontrolü, döngüsel ekonomi ve iklim dayanıklılığına odaklanan operasyonel bir çerçeve oluşturan "Mavi Kuşak" programı da dahil olmak üzere çeşitli yapılandırma girişimlerine vurgu yapmıştır. Ayrıca, kıyı şeridiyle ilgili 81-12 sayılı Kanun, Ulusal Kıyı Planı (2022) ve bölgesel planlar başta olmak üzere yasal ve kurumsal gelişmelere de dikkat çekmiştir.

Fas, operasyonel olarak, kirliliği kaynağında azaltmayı amaçlayan "Plastiksiz Kıyı Şeridi" stratejisi de dahil olmak üzere Küresel Çevre Fonu, Dünya Bankası Grubu ve çeşitli ikili ortaklar tarafından desteklenen birçok büyük projeye öncülük etmektedir.

Yetkili ayrıca, Krallığın okyanuslara olan bağlılıklarının, özellikle temiz enerjiye erişimi teşvik etmek, bölgesel entegrasyonu güçlendirmek, birçok Afrika ülkesinde enerji geçişini desteklemek ve emisyonları azaltmak için tasarlanan stratejik Afrika Atlantik Boru Hattı projesi aracılığıyla, adil bir enerji geçişine yönelik kapsamlı bir vizyonun parçası olduğunu vurguladı. Bu proje aynı zamanda Avrupa enerji güvenliğine de katkıda bulunacaktır.

Razi, sürdürülebilirlik ve bölgesel dayanışma ilkeleriyle uyumlu bu yapılandırma projesinin, Fas'ın okyanuslara olan bağlılıkları, enerji geçişindeki ilerlemesi ve Kral VI. Muhammed'in vizyoner liderliği doğrultusunda Güney-Güney iş birliğine olan bağlılığı arasındaki yakınsamayı gösterdiğini belirterek sözlerini tamamladı.