Fas'ın Özerklik Planı: Sahra Bölgesi İçin Bir İstikrar Sütunu

Cuma 10 Ekim 2025 - 11:30

New York'ta düzenlenen Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Dördüncü Komitesi oturumunda, birçok konuşmacı, Majesteleri Kral VI. Muhammed'in Fas'ın özerklik planı ve güney eyaletleri üzerindeki egemenliği lehine artan uluslararası ivmeyi memnuniyetle karşıladı. Bu plan, artık Fas Sahrası'ndaki bölgesel anlaşmazlığa kalıcı bir çözüm bulmak için tek gerçekçi ve pragmatik temel olarak kabul ediliyor.

Perulu siyasetçi ve hukuk uzmanı Martha Chávez Cossío, Fas'a verilen küresel desteğin kapsamını vurgulayarak, 124 ülkenin özerklik girişimini bölgede istikrar, kalkınma ve ortak refahı sağlamak için "tek uygulanabilir çözüm" olarak tanıdığını hatırlattı. Ayrıca, Laayoune ve Dakhla'da otuzdan fazla konsolosluğun açılmasının sembolik ve diplomatik önemini vurgulayarak, Fas'ın tutumunun güvenilirliğinin ve meşruiyetinin somut bir kanıtı olduğunu belirtti.

İspanyol gazeteci Javier Fernández Arribas ise, Sahra'nın Fas kimliği konusunda artan uluslararası mutabakattan bahsetti. Arribas'a göre, 2007'de önerilen özerklik planı, Cezayir'in körüklemeye devam ettiği yapay bir çatışmayı sona erdirmek için tek gerçekçi siyasi yolu temsil ediyor. İspanya, Almanya, Fransa, Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık da dahil olmak üzere birçok dünya gücünün, Güvenlik Konseyi kararları, özellikle de 2756 sayılı Karar uyarınca Fas'ın tutumunu desteklediğini hatırlattı.

Lüksemburg uzmanı Henri Diedrich, Fas girişimini salt siyasi bir proje olarak değil, yerel halkla onlarca yıllık diyaloğun sonucu olan, gerçek anlamda insani ve katılımcı bir proje olarak nitelendirdi. Bu planın, güney eyaletlerindeki sakinlere, Krallığın egemenliği ve toprak birliği çerçevesinde işlerini yönetmeleri için geniş yetkiler sağlayarak kalıcı bir barış inşa etmek için uzatılmış bir el olduğunu vurguladı.

Son olarak, Fransız Profesör Christophe Boutin, bugün devletlerin çoğunluğunun herhangi bir çözümün ancak Fas egemenliği içinde değerlendirilebileceğini kabul ettiğini belirtti. Uluslararası sahnedeki derin dönüşümleri ve BM üyelerinin ifade ettiği net tutumları kabul etmeyi reddeden azınlıktaki aktörlerin ısrarını kınadı. BM Güvenlik Konseyi'nin son kararları, Fas girişimine verdikleri desteği daha da güçlendiriyor.

Bu görüş birliği, Fas'ın özerklik planının kalıcı barış ve güçlendirilmiş bölgesel istikrar için tek güvenilir temel olduğunu teyit ediyor.