İklimin küresel kahve fiyatlarındaki artışa etkisi

Çarşamba 15 Ocak 2025 - 08:50

Dünya çapındaki kahve severler rahatsız edici bir gerçekle karşı karşıya: Kahve fiyatları önemli ölçüde artmaya devam ediyor. ABD'de kahve vadeli işlemleri 325 doları aşarak, 1977'deki 311 dolarlık fiyatı geride bırakarak rekor kırdı. Kahve fiyatlarındaki bu artış, 2001 yılında kahvenin fiyatının 38 dolara kadar düşmesinin ardından daha da endişe verici hale geldi.

Bazı uzmanlar, özellikle Aralık ayında toptan kahve çekirdeği fiyatlarındaki rekor seviyelerin ardından artış sinyallerinin devam etmesiyle birlikte, bir fincan kahvenin fiyatının önümüzdeki yıl 10 ila 12 dolara ulaşabileceğini, ancak ani bir düşüş beklentisinin bulunmadığını tahmin ediyor.

Dünyadaki kahve ihtiyacının büyük bir kısmı Brezilya ve Vietnam gibi büyük üreticiler tarafından karşılanıyor ve özel kahvelerde genellikle hazır kahvelerde kullanılan Robusta yerine zengin aromasıyla bilinen Arabica kahvesi tercih ediliyor. Arabica daha pahalı olmasına rağmen Robusta'nın pazar payı yıllar içinde artarak 1990-1991'de %28 olan küresel üretimin 2021-2022 sezonunda %44'ünü temsil ediyor.

Geçtiğimiz yıl boyunca Arabica kahvesinin fiyatı keskin bir şekilde artarak 10 Aralık itibarıyla pound başına 3,47 dolara (5,44 Avustralya doları) ulaştı; bu, 1977'den beri görülmemiş bir yüksek seviye. Robusta'nın fiyatı da 2024'te önemli ölçüde arttı; perakendeciler bazen Arabica'ya daha pahalı alternatifler için. Yazının yazıldığı tarihte Arabica kahvesinin fiyatı pound başına yaklaşık 3,20 dolardı (veya 5,14 Avustralya doları).

Bu fiyat artışının bir kısmı, arz ve talep arasındaki artan dengesizliğin yanı sıra, kahve yetiştirilen bölgelerdeki hava düzenlerini bozan iklim değişikliğinin etkisine bağlanıyor. Örneğin Brezilya ve Vietnam'daki şiddetli kuraklıklar üretimde düşüşe yol açtı ve önümüzdeki yıl iyileşme garantisi yok.

Dünya Kahve Araştırma Vakfı Araştırma ve Geliştirme Direktörü Tanis Humphrey, kahvenin birincil kaynağı olarak birkaç ülkeye aşırı bağımlı olmanın tedarik kesintileri riskini artırdığını vurguladı. Brezilya gibi önemli bir tedarikçi ülkede yaşanacak krizin küresel piyasayı doğrudan etkileyeceğini sözlerine ekledi.

Zamlara rağmen birçok kafe sahibi yakın gelecekte fiyatların bu kadar yüksek seviyelere ulaşmasını beklemiyor. Melbourne'de kafe sahibi olan Ned, fiyatların son dört yıldır kademeli ve istikrarlı bir şekilde artmasına rağmen (her 18 ayda bir %5 artış), fiyatlarda ani bir artış öngörmüyor. "Bir gün gelip de kupanın 10 dolar olduğunu söylemeyeceğim" diye sözlerini tamamladı.

Dolayısıyla iklim değişikliğiyle daha da kötüleşen kahve krizi küresel pazarı altüst etmeye devam ediyor ve tüketiciler önümüzdeki yıllarda daha yüksek fiyatlara uyum sağlamak zorunda kalabilir.