İran'a karşı savaş, küresel işletmelere şimdiden 25 milyar dolara mal oldu

Pazartesi 18 Mayıs 2026 - 12:15

Reuters tarafından yayınlanan bir analiz, ABD ve İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşın, dünya genelindeki işletmelere şimdiden en az 25 milyar dolara mal olduğunu ve çatışma devam ettikçe bu rakamın artmasının beklendiğini ortaya koyuyor.

ABD, Avrupa ve Asya'daki halka açık şirketlerin bildirdiği finansal verilere dayanan çalışma, krizin neden olduğu ekonomik aksaklıkların boyutunu vurguluyor. İşletmeler, yükselen enerji fiyatları, tedarik zinciri aksamaları ve İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kontrol etmesi ve neredeyse kapanmasıyla ilgili lojistik zorluklarla karşı karşıya.

Reuters'e göre, en az 279 şirket, savaşın fiyat artışları, üretim kesintileri ve temettülerin ve hisse geri alımlarının iptali de dahil olmak üzere acil önlemler almalarının başlıca nedeni olduğunu belirtti. Bazı şirketler ayrıca personel çıkardı, yakıt ek ücretleri uyguladı veya hükümetten yardım talep etti.

Bu yeni kriz, Covid-19 pandemisi ve Ukrayna'daki savaşın ardından küresel ekonominin zaten yaşadığı aksaklıkların üzerine gelerek, küresel büyümede kalıcı bir yavaşlama korkusunu körüklüyor.

Birçok büyük uluslararası şirket, finansal sonuçlarıyla ilgili uyarılar yayınladı. Whirlpool, yıllık tahminlerini düşürdü ve temettü ödemelerini askıya aldı. CEO'su Marc Bitzer, sanayi sektöründeki mevcut düşüşün küresel finansal kriz sırasında gözlemlenenle karşılaştırılabilir olduğunu düşünüyor.

Procter & Gamble, Toyota ve McDonald's gibi diğer gruplar da enerji ve lojistik krizinin artan sonuçları konusunda uyarıda bulundu.

Hürmüz Boğazı'nın neredeyse kapanması, petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerine çıkmasına neden oldu; bu, çatışma öncesi seviyelere kıyasla %50'den fazla bir artış anlamına geliyor. Bu durum, ulaşım maliyetlerinde büyük bir artışa yol açtı ve gübre, alüminyum, helyum ve petrokimyasallar gibi stratejik hammaddelerin tedarikini aksattı.

Havacılık sektörü, jet yakıt fiyatlarının ikiye katlanması nedeniyle yaklaşık 15 milyar dolarlık tahmini kayıpla en ağır darbeyi alan sektörler arasında yer alıyor. Toyota, potansiyel mali etkisinin 4,3 milyar dolar olduğunu belirtirken, Procter & Gamble vergi sonrası kayıplarını yaklaşık 1 milyar dolar olarak tahmin ediyor.

Avrupa'da, sanayi şirketleri ve kimya üreticileri de ikinci çeyrekte kar marjlarında düşüş bekliyor. Goldman Sachs ve UBS analistleri, otomotiv, telekomünikasyon ve ev eşyaları da dahil olmak üzere birçok tüketiciyle ilgili sektörün önümüzdeki aylarda önemli mali baskıyla karşı karşıya kalacağına inanıyor.

Birçok pazarda ilk çeyrekte kaydedilen sağlam sonuçlara rağmen, uzmanlar çatışmanın şirket karları üzerindeki gerçek etkisinin henüz tam olarak ortaya çıkmadığı konusunda uyarıyor. Yılın ikinci yarısı için büyüme ve karlılık tahminleri, dünyanın birçok bölgesinde şimdiden aşağı yönlü revize edilmeye başlandı.