İstanbul, Afrika'daki mpox sıcak noktaları için uçuş izlemesini sıkılaştırıyor

Cumartesi 24 Ağustos 2024 - 10:45

Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve on komşu Afrika ülkesinden gelen uçuşlar, mpox virüsünün yayılması nedeniyle İstanbul Havalimanı'nda yakından izleniyor . Türkiye Sınır ve Sahil Sağlık Genel Müdürlüğü, bu yüksek riskli bölgelerden gelen uçuşları ve yolcuları izlemek için gelişmiş önlemler uyguladı.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından hızla yayılması ve ölümcül sonuçlar doğurması nedeniyle uluslararası halk sağlığı acil durumu ilan edilen Mpox, Burundi, Orta Afrika Cumhuriyeti, Kongo, Kamerun, Gana, Liberya, Nijerya, Ruanda, Kenya, Fildişi Sahili ve Güney Afrika'da da görüldü.

İstanbul Havalimanı Sınır ve Sahil Sağlık Genel Müdürlüğü Başhekimi Dr. Aykut Yener Kavak, izleme sürecinin DSÖ'nün küresel acil durum ilanının ardından başladığını belirtti. Havalimanındaki sağlık ekibi, etkilenen bölgelerden gelen tüm uçuşları titizlikle denetleyerek 7/24 çalışıyor.

“Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nden gelen uçakların kapılarına kadar gidip kontroller yapıyoruz. Yolcularda döküntü veya ateş gibi semptomlar olup olmadığını soruyoruz. Ayrıca diğer 11 ülkeden gelen uçuşları çevrimiçi olarak takip ediyoruz. Herhangi bir şüpheli vaka titizlikle kontrol ediliyor,” diye açıkladı Kavak.

Şimdiye kadar İstanbul Havalimanı'nda hiçbir mpox vakası tespit edilmedi. Potansiyel olarak şüpheli yolcular muayene edildi ancak mpox'a sahip olan hiçbir yolcu bulunmadığı için seyahat etmeleri onaylandı. Ana tanı kriterleri arasında döküntüler, ateş, etkilenen bölgelere seyahat geçmişi ve şişmiş lenf düğümleri yer alıyor. Şüpheli vakalar izole ediliyor ve sağlık ekipleri tarafından muayene ediliyor.

Öte yandan Türkiye, Perşembe günü başkent Ankara'daki hiçbir sağlık kuruluşunun şu anda mpox hastalarını karantinaya almadığını doğruladı. Medyada, şehirdeki kişilerin hastalık nedeniyle karantinada olduğuna dair haberler yer almıştı. Yetkililer, bu iddiaların asılsız olduğunu açıklayan bir açıklama yapmak zorunda kaldı.

Yetkililer, MPOX ile ilgili herhangi bir karantinanın uygulanmadığını vurgulayarak, haberleri yanıltıcı olarak eleştirdi ve vatandaşları resmi kaynaklara güvenmeleri ve doğrulanmamış bilgilerin yayılmasından kaçınmaları konusunda uyardı.

Kavak, semptomlar gösteren yolcuların daha fazla araştırma için belirlenen hastanelere sevk edileceğini sözlerine ekledi. Havaalanı personelinin bu konuda çok sayıda soru aldığını ve endişeleri gidermek için havacılık paydaşlarıyla bilgilendirme oturumları düzenlendiğini belirtti.

Kavak'a göre, güncel bilimsel veriler mpox'un yaygın bir salgına dönüşmesinin muhtemel olmadığını gösteriyor. "WHO bunu doğruladı. Virüs solunum damlacıkları yoluyla yayılmadığı için biraz daha rahatız. En etkili önlem yakın temastan kaçınmak ve lezyonlara çıplak elle dokunmamaktır" dedi.

Ayrıca bağışıklık sistemi zayıf olanların daha yüksek risk altında olduğunu ve vakaların genellikle iki ila dört hafta içinde iyileştiğini belirtti. Etkilenen bölgelerde %95 etkili olan çiçek aşısı mevcuttur ve aşılama çalışmaları artmaktadır.

Sosyal medyadaki iddiaların aksine, havaalanı veya uçak personeli için zorunlu maske veya eldiven zorunluluğu yoktur. Kavak, yalnızca temizlik personelinin belirli alanlarda eldiven kullanmasının önerildiğini açıkladı. Havayolu personeli, yolcuları semptomlar açısından izlemeleri ve gerekirse yerel yetkililere bilgi vermeleri talimatını aldı. Seyahat sırasında semptomlar ortaya çıkarsa, hava trafik kontrolü bilgilendirilmeli ve havaalanı personeli lezyonlu hastaları bildirmelidir.

Öngörülemeyen riskler

Mpox'a yönelik küresel endişe artarken, riskleri ve varyant farklılıkları hakkındaki sorular belirsizliğini koruyor.

Temmuz ayında, WHO mpox'u uluslararası sağlık acil durumu ilan etti. İlk olarak 1970 yılında Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde (DRC) insanlarda tanımlanan hastalık, eskiden "maymun çiçeği" olarak biliniyordu ve %1 ila %10 arasında bir ölüm oranıyla Afrika ile sınırlıydı.

Durum, 2022'de mpox'un ölüm oranının yaklaşık %0,2'ye düştüğü Batı ülkelerine yayılmasıyla değişti. Bu fark, Batı ülkelerindeki birçok Afrika bölgesine kıyasla daha iyi tıbbi bakıma bağlanıyor.

Virolog Antoine Gessain, mevcut salgının %3,6'lık ölüm oranının, kurbanların çoğunun yetersiz beslenen çocuklar olduğu Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde olmasaydı daha düşük olabileceğini belirtiyor. Buna karşılık, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki 2022-23 salgınında HIV'li yetişkinler arasında daha az ölüm görüldü.

Bulaşma kalıpları da çeşitlilik göstermektedir. 2022-23'te, bulaşmaların çoğu eşcinsel veya biseksüel erkekler arasında cinsel temas yoluyla gerçekleşti. Mevcut DRC salgını Clade 1 mpox ile bağlantılıyken, daha önceki salgın Clade 2 tarafından meydana getirilmişti.

Clade 1'in bir türevi olan yeni varyant 1b de endişe yaratıyor. Hollandalı virolog Marion Koopmans, sınırlı kanıtlar nedeniyle tehlikelerinin abartılmasına karşı uyarıyor. Clade 1, tarihsel olarak Clade 2'den daha yüksek ölüm oranlarıyla bağlantılıdır, ancak farklı popülasyonlar ve koşullar nedeniyle karşılaştırmalar zordur.

İsveç'te Clade 1'in yakın zamanda tespit edilmesi daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunun altını çiziyor. Gessain, farklı bağlamlar ve risk altındaki popülasyonlar nedeniyle kladları karşılaştırmanın zorluğunu vurguluyor.