İsviçreli Seçmenler Vatandaşlık Görevi ve Miras Vergisi Girişimlerini Büyük Bir Çoğunlukla Reddetti

Pazar 30 Kasım 2025 - 15:35

İsviçreli seçmenler, Pazar günü, yalnızca erkeklerden oluşan mevcut askerlik hizmetinin yerine herkes için zorunlu bir vatandaşlık görevi getirilmesi ve iklim mücadelesini finanse etmek için aşırı zenginlerin vergilendirilmesi önerisini reddetmeye hazır görünüyordu.

Seçimlerin öğlen (11:00 GMT) kapanmasının ardından yapılan ilk tahminler, zengin Alp ülkesinde önemli tartışmalara yol açan iki girişimi de seçmenlerin büyük bir çoğunlukla reddettiğini gösteriyordu.

Cinsiyetine bakılmaksızın her İsviçre vatandaşının orduda veya sivil olarak ulusal hizmet yapmasını gerektiren Vatandaşlık Görevi girişimi, kamu yayın kuruluşu SSR tarafından seçmenlerin %84'ü tarafından reddedileceği tahmin ediliyordu.

Pazar günkü oylamanın ikinci maddesi olan ve büyük miraslar için yeni bir iklim vergisi talep eden "gelecek için girişim"e "hayır" oyu verilmesinin ise %79 olarak tahmin edildiğini belirten SSR, şunları kaydetti:

Son kamuoyu yoklamaları, önerilerin kabul edilme şansının düşük olduğunu gösterdiğinden, bu öngörüler şaşırtıcı değildi.

İsviçre hükümeti ve parlamentosu da her iki maddeye karşı çıkmış ve bunların büyük maliyetler gerektireceğini ve ekonomiyi tehdit edebileceğini savunmuştu.

Yurttaşlık Görevi girişiminin arkasındaki komite, hem erkeklerin hem de kadınların ulusa hizmet etmesini zorunlu kılmanın sosyal uyumu güçlendireceğini savunmuştu.

Mevcut sistemi ayrımcı olarak nitelendiren komite, hem erkekler hem de hizmet sırasında edinilen faydalı ağlardan ve deneyimlerden büyük ölçüde dışlanan kadınlar için ayrımcı olduğunu belirtmişti.

Girişime karşı çıkanlar, kadınların İsviçre toplumunda zaten ücretsiz işlerin büyük çoğunluğunu üstlendiğini belirterek, girişimin eşitliği artıracağını inkar etmişlerdi.

Hükümet de bu argümanı tekrarlamış ve askere alınacakların sayısının iki katına çıkarılmasının ihtiyaçları çok aşacağını ve bunun İsviçre'nin mevcut askerlik sisteminin maliyetini iki katına çıkaracağını tahmin etmişti.

Pazar günü sonuçlar gelmeye başlayınca Roten, SSR'nin Fransızca yayın yapan RTS kanalına verdiği demeçte, "temel soruların masaya yatırılmasına" yardımcı olmaktan "gurur duyduğunu" söyledi.

İsviçre'de büyük toplumsal projelerin ivme kazanmasının zaman alabileceğine dikkat çeken Roten, kadınların oy kullanma hakkının ilk kez kabul edilmesi için yapılan girişimin 1959'da seçmenlerin %67'si tarafından reddedildiğini, ancak 1971'de yaklaşık %66 oyla kabul edildiğini belirtti.

"Vatandaşlık görevi fikri bugünkü oylamayla ölmedi. Devam edecek ve önümüzdeki on yıllarda da geçerliliğini koruyacağını düşünüyorum," dedi.

İsviçre Sosyalist Partisi'nin gençlik kanadı tarafından ortaya atılan "gelecek için girişim" ise, 50 milyon İsviçre frangının (63 milyon dolar) üzerindeki servetler için %50 oranında veraset vergisi uygulanmasını talep etmişti. Bu verginin yaklaşık 2.500 haneyi etkileyeceği tahmin ediliyor.

"Zenginlere vergi koyun, iklimi kurtarın" sloganıyla yola çıkan grup, verginin yılda altı milyar İsviçre frangı getireceğini ve bunun binaların yenilenmesi, yenilenebilir enerji kaynaklarının geliştirilmesi ve toplu taşımanın genişletilmesi gibi faaliyetler yoluyla İsviçre ekonomisinin ekolojik dönüşümünü finanse etmek için kullanılabileceğini hesapladı.

Büyük bir muhalefet kampanyası, çok zengin insanların vergiden kaçınmak için ülkeyi terk edebileceği ve ekonomiyi zayıflatabileceği konusunda uyarıda bulunmuştu.

Eleştirmenler, aile şirketlerini miras alan kişilerin de bundan zarar görebileceği konusunda uyarıyor.

Liberal Parti milletvekili Johanna Gapany, Pazar günü RTS'ye verdiği demeçte, "Halk, mirasın yüzde 50'sini almanın bir vergi değil, devletin bir ertelemesi olacağını anladı" dedi.

Yeşiller Partisi milletvekili Clarence Chollet ise, oylamanın "iklim koruma açısından kötü haber" olduğunu belirterek, girişimle mücadeleye harcanan devasa bütçenin "Davut ile Golyat" arasında bir savaşa yol açtığını söyledi.