Japon, tartışmalı Kuril Adaları üzerindeki BM haritasına itiraz etti

Cuma 11 Eylül 2026 - 15:15

Japonya, tartışmalı Kuril Adaları'nın Rus topraklarıyla aynı renkte gösterildiğini keşfettikten sonra, Birleşmiş Milletler'in yeni kabul edilen dünya haritasına itirazda bulundu. Tokyo, haritayı onaylayan tasarıya destek vermişti.

Harita, kıtaların göreceli boyutlarını geleneksel projeksiyonlar olan Mercator haritasından daha doğru bir şekilde temsil etmek için tasarlanmış olan Equal Earth projeksiyonunu kullanıyor. Yeni projeksiyona göre, Afrika birçok geleneksel dünya haritasında olduğundan çok daha büyük görünürken, Avrupa ve Kuzey Amerika görsel temsilin daha küçük bir oranını kaplıyor.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, yeni haritayı 164 üye devletin desteğiyle onayladı. Japonya, bu kararı destekleyen ülkeler arasında yer aldı ancak daha sonra tartışmalı adaların nasıl temsil edildiği konusunda endişelerini dile getirdi.

Japonya Başbakanlık Kabine Sekreteri Minoru Kihara, temsilin Tokyo’nun resmi pozisyonuyla tutarsız olduğunu söyledi. Japon hükümetine göre, haritanın operatöründen, Tokyo’nun toprak iddiaları ve coğrafi isimler konusundaki yanlış anlamaları önlemek amacıyla temsili düzeltmesi talep edildi.

Tartışma, Japonya'nın Kuzey Bölgeleri olarak adlandırdığı Kuril zincirinin güney kısmındaki dört ada etrafında dönüyor. Rusya, bu adaları İkinci Dünya Savaşı'nın son aşamalarından beri kontrol ediyor, Japonya ise üzerlerinde egemenlik iddiasında bulunmaya devam ediyor. Anlaşmazlık, iki ülke arasında en kalıcı toprak anlaşmazlıklarından biri olmaya devam etti ve resmi bir savaş sonrası barış antlaşması imzalama çabalarını karmaşık hale getirdi.

Japonya, toprak pozisyonunu kısmen Japonya ile Rusya arasında 1855'te imzalanan Ticaret, Seyir ve Sınır Belirleme Antlaşması’na dayandırıyor. Ancak Moskova, adalar üzerindeki Rus egemenliğinin İkinci Dünya Savaşı'nın bir sonucu olarak tesis edildiğini ve toprak meselesinin kesin olarak çözüldüğünü savunuyor.

Bu anlaşmazlık, Tokyo ve Moskova arasındaki diplomatik ilişkilerde zaman zaman yeniden gündeme geldi. Japonya, tartışmalı adalardaki Rus siyasi ve askeri faaliyetlerine defalarca itiraz etti, Rusya ise Tokyo’nun itirazlarını reddetti ve bölgedeki varlığını savundu.

Bu mesele, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in tartışmalı adalardan biri olan İturuplu'yu ziyaret etmesinin ardından yeniden dikkat çekti. Japonya, ziyaret üzerine güçlü bir diplomatik protesto sundu, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise Tokyo’nun tepkisini eleştirdi ve Japon yetkililerin Rus başkanının ziyaretiyle ilgili açıklamalarında aşırıya kaçtığını söyledi.

Equal Earth haritası etrafındaki tartışma, harita temsillerinin, egemenliği tartışmalı topraklar söz konusu olduğunda nasıl politik olarak hassas hale gelebileceğini de gösteriyor. Haritalar genellikle coğrafi bilgi sağlamak amacıyla tasarlanmış olsa da, tartışmalı bölgeleri temsil etmek için kullanılan renkler, sınırlar ve isimler önemli diplomatik sonuçlar doğurabilir.

Japonya, yeni harita hakkında endişelerini dile getiren tek ülke değil. Ukrayna, Kırım'ın temsiline itiraz ettikten sonra BM oylamasında çekimser kaldığı bildirildi. Ukraynalı temsilciler, yarımadanın ülkenin geri kalanından ayrı gösterilmesinin hukuki ve siyasi sorunlar yaratabileceğini ve toprak bütünlüğü ile ilgili yerleşik ilkelere zarar verebileceğini savundu.

Equal Earth projeksiyonu, ülkelerin ve kıtaların görünür boyutunu çarpıtan haritalara alternatif olarak geliştirilmiştir. Tasarımcıları, görece alanı daha doğru bir şekilde korumayı ve dünyanın görsel olarak dengeli bir temsilini sağlamayı hedefledi. Bu projeksiyon, dolayısıyla, geleneksel dünya haritalarına alternatifler arayan haritacılar ve kurumlar arasında ilgi uyandırdı.

Ancak, Kuril Adaları üzerindeki tartışma, bilimsel olarak tasarlanmış bir haritanın bile politik olarak tartışmalı toprakları temsil etmek için kullanıldığında nasıl sorunlu hale gelebileceğini göstermektedir. Japonya için adalara atanan renk, yalnızca bir haritacılık detayı değil, uzun süredir devam eden egemenlik iddialarıyla bağlantılı bir meseledir.

Bu anlaşmazlığın, Japonya ve Rusya arasındaki daha geniş toprak anlaşmazlığını çözmesi pek olası görünmüyor. İki ülke, adaların statüsü konusunda on yıllardır temelde farklı yorumlar sürdürmekte ve bu mesele, çözülmemiş savaş sonrası ilişkilerine sıkı sıkıya bağlı kalmaktadır.

Şimdilik, Japonya’nın itirazı, uluslararası örgütlerin birden fazla ülke tarafından talep edilen toprakları temsil eden haritalar üretirken karşılaştığı zorlukları vurgulamaktadır. Haritacılık tutarlılığı için alınan bir karar, egemenlik konularında çözülmemiş sorularla ilgili olduğunda diplomatik sonuçlar doğurabilir.