Küresel Borç, Gevşeyen Finansal Koşullar Ortasında Rekor Seviyeye Ulaştı

Pazartesi 29 Eylül 2025 - 09:01

Perşembe günü yayınlanan üç aylık rapora göre, küresel borç, küresel finansal koşulların gevşemesi, ABD dolarının değer kaybetmesi ve büyük merkez bankalarının daha gevşek duruşunun etkisiyle ikinci çeyreğin sonunda rekor seviye olan 337,7 trilyon dolara ulaştı.

Finansal hizmetler ticaret grubu olan Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF), küresel borcun yılın ilk yarısında 21 trilyon doların üzerine çıkarak 337,7 trilyon dolara ulaştığını açıkladı.

IIF, Çin, Fransa, Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, İngiltere ve Japonya'nın ABD doları cinsinden borç seviyelerinde en büyük artışları kaydettiğini, ancak bunun bir kısmının zayıflayan dolardan kaynaklandığını tespit etti.

ABD para birimi, yıl başından bu yana önemli ticaret ortaklarından oluşan bir sepete karşı %9,75 değer kaybetti.

Küresel borç artışı, COVID dönemindeki artışla karşılaştırılabilir
Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF), Küresel Borç İzleme Raporu'nda, "Bu artışın ölçeği, pandemiyle ilgili politika tepkilerinin küresel borçta eşi benzeri görülmemiş bir artışa yol açtığı 2020'nin ikinci yarısında görülen artışla karşılaştırılabilir düzeydeydi" dedi.

Borç/GSYİH oranlarına bakıldığında (borcun üretildiği miktarla karşılaştırılarak geri ödeme kabiliyetinin bir göstergesi), Kanada, Çin, Suudi Arabistan ve Polonya en keskin artışları kaydetti. Raporda, bu oranın İrlanda, Japonya ve Norveç'te düştüğü belirtildi.

Genel olarak, küresel borç/üretim oranı yavaş yavaş düşmeye devam ederek %324'ün hemen üzerinde seyretti. Ancak gelişmekte olan piyasalarda oran, Mayıs ayındaki son raporda yapılan aşağı yönlü revizyonun ardından yeni bir rekor olan %242,4'e ulaştı.

Gelişmekte olan piyasalardaki toplam borç, ikinci çeyrekte 3,4 trilyon dolar artarak 109 trilyon doların üzerine çıkarak rekor seviyeye ulaştı.

IIF Sürdürülebilir Araştırma Direktörü Emre Tiftik, bir web seminerinde, artan askeri harcamaların artan jeopolitik gerilimler nedeniyle devlet bilançolarını zorlayacağını söyledi.

Tiftik, borç artışının esas olarak G-7 ülkeleri ve Çin'de keskin bir şekilde artan devlet borçlarından kaynaklandığını belirtti.

Tiftik, gelişmiş ekonomilerde tahvil piyasası tepkilerinin daha sert olduğunu ve G-7 10 yıllık getirilerinin 2011'den bu yana en yüksek seviyelerine yakın olduğunu da sözlerine ekledi.

Tahvil Piyasası Baskıları
IIF, gelişmekte olan piyasaların 2025'in geri kalanında yaklaşık 3,2 trilyon dolarlık tahvil ve kredi geri ödemeleriyle rekor seviyelere ulaşacağını belirtti.

Japonya, Almanya ve Fransa gibi ülkelerde mali sıkıntıların artabileceği konusunda uyarıda bulunan Tiftik, yatırımcıların, mali durumlarını sürdürülemez gördükleri ülkelerin tahvillerini satan "tahvil bekçileri" olarak adlandırılanlara karşı dikkatli olmaları gerektiğini belirtti.

IIF, "Hükümetin borç oranları ilk yarıda gelişmekte olan piyasalarda, özellikle Şili ve Çin'de keskin bir şekilde artarken, piyasa tepkisi bu yıl olgun piyasalarda daha güçlü oldu," dedi.

Raporda, ABD borç endişelerine dikkat çekilerek, kısa vadeli borçlanmanın toplam borcun yaklaşık %20'sini ve Hazine tahvil ihraçlarının %80'ini oluşturduğu belirtildi.

Raporda, bu bağımlılığın merkez bankaları üzerindeki faiz oranlarını düşük tutma yönündeki siyasi baskıyı artırabileceği ve para politikasının bağımsızlığını riske atabileceği konusunda uyarıda bulunuldu.