Küresel ısınma, ölüm oranlarında önemli bir artışla bağlantılı, araştırma bulguları

Pazartesi 05 - 10:25

Küresel ısınmanın, yerel sıcaklık maruziyetinin doğrudan sağlık etkilerinden çok daha büyük bir etkiye sahip olabileceği, Stanford Üniversitesi ve Northwestern Üniversitesi'nden araştırmacıların bir çalışmasına göre ortaya konmuştur.

2026 Eylül'ünde yayımlanan araştırma, küresel sıcaklıklardaki sürekli 1 derece Celsius artışının, her yıl her 1.000 kişi için yaklaşık 2.5 ek ölüme neden olabileceğini tahmin ediyor. Karşılaştırma için, insanların yerel sıcaklık değişikliklerine doğrudan maruziyetine dayanan tahminler, her 1.000 kişi için yaklaşık 0.1 ölüm artışını göstermektedir.

Araştırmacılar, iklim değişikliğinin neden olduğu ekonomik zararın, daha geniş ölüm etkisinin yaklaşık üçte ikisini oluşturduğunu savunuyor. Düşük gelirler, azalan ekonomik faaliyet ve kamu sağlık sistemleri üzerindeki baskı, özellikle daha yoksul ülkelerde sıcaklık artışlarının sonuçlarını artırabilir.

Çalışma, 1960 ile 2019 yılları arasında dünya nüfusunun yaklaşık %70'ini kapsayan 100'den fazla ülkeden verileri inceledi. Sıcaklık değişikliklerinin uzun vadeli etkilerini belirlemek için, araştırmacılar, ekonomik ve sağlık koşullarıyla daha az doğrudan bağlantılı olarak kabul ettikleri El Niño olayları, güneş aktivitesi ve volkanik patlamalar ile ilişkili doğal iklim dalgalanmalarını kullandılar.

Analiz, sıcaklık şokundan sonra ölüm etkisinin yıllarca devam edebileceğini ve en yüksek tahmin edilen seviyeye yaklaşık 12 yıl sonra ulaşabileceğini buldu. Yaşlı insanların özellikle savunmasız olduğu görünmektedir; 65 yaş ve üzerindeki bireyler arasında etkilerin birkaç kat daha yüksek olduğu tahmin edilmektedir.

Ekonomik kayıplar, iklim değişikliği ile ölüm arasındaki önemli bir bağlantı yolu olarak tanımlandı. Araştırmacılar, küresel sıcaklıklardaki kalıcı 1 derece Celsius artışının, uzun vadede kişi başına düşen küresel üretimi yaklaşık %22 oranında azaltabileceğini tahmin ediyor. Gelir seviyeleri ile ölüm oranları arasındaki önceki araştırmalara dayanarak, toplam ölüm etkisinin yaklaşık %66'sını ekonomik kayıplara atfediyorlar.

Aşırı hava koşulları ile bağlantılı doğrudan etkiler, sıcaklık, soğuk, kuraklık ve fırtınalar dahil olmak üzere, tahmin edilen artışın daha küçük bir payını oluşturmaktadır. Kardiyovasküler hastalıklar ve HIV ile ilgili ölümler, çalışmadaki ek ölümlerle en güçlü şekilde ilişkilendirilen nedenler arasında yer alırken, doğrudan sıcaklık veya soğuktan kaynaklanan ölümler karşılaştırmalı olarak sınırlı bir kısmı temsil etmektedir.

Yükün, zayıf kamu sağlık sistemlerine sahip daha yoksul bölgelerde özellikle ağır olması beklenmektedir. Araştırmacılar, incelenen senaryolar altında Afrika'nın bazı bölgelerinde, her 1.000 kişi için iki ek ölüm artışını aşabilecek ölümlerle karşılaşabileceğini buldular.

2100 yılına kadar küresel sıcaklıkların başka bir 2 derece Celsius artacağı bir senaryoda, çalışma, her 1.000 kişi için yaklaşık altı ölüm artışı tahmin etmektedir. Ayrıca, karbonun sosyal maliyetini ton başına yaklaşık 1.640 $ olarak belirlemekte ve bunun yaklaşık 400 $'ının ölümlere atfedildiğini belirtmektedir.

Araştırmacılar, bulguların önemli sınırlamalarla geldiğini vurgulamaktadır. Geçici sıcaklık şoklarından elde edilen tahminlerin kalıcı uzun vadeli ısınmaya uygulanması, iklim ile ölüm arasındaki ilişkinin gözlemlenen aralığın dışında nasıl davrandığına dair varsayımlar gerektirmektedir. Dolayısıyla, gerçek etki, çalışmanın tahminlerinden daha yüksek veya daha düşük olabilir.

Bulgular, iklim politikalarının, sıcaklıkla ilişkili ölümleri önlemenin ötesinde sağlık yararları olabileceğini önermektedir. Emisyonları sınırlamak ve ekonomik faaliyetleri korumak, aynı anda iklimle ilgili ekonomik kayıpları ve insan sağlığına yönelik bazı uzun vadeli riskleri azaltabilir.