NVIDIA: Bu gizli yapay zeka mimarı kim?

Cuma 16 Mayıs 2025 - 15:23

İlk bakışta Nvidia bir imparatorluğa benzemiyor. 90'lı yıllarda kurulmuş, o dönem video oyunlarında kullanılan ekran kartlarıyla tanınan bir firmadır. Daha fazla piksel görüntülemek, patlamaları daha gerçekçi hale getirmek ve video oyunu tutkunlarına üç boyutlu dünyalar sunmak için tasarlanan çipler. Otuz yıl sonra yapay zeka gibi küresel bir devrimin teknolojik temeli haline geleceğini düşündürecek hiçbir şey yok.

Ve 2025 yılında Nvidia her yerde. Microsoft ve Google'ın dev veri merkezlerinde, OpenAI laboratuvarlarında, Meta'da, Amazon'da, Tesla'da ve en prestijli üniversitelerde. Çizen, yazan, kodlayan ve hatta düşünen üretken yapay zeka modelleri, işlemcilerinde çalışır. Daha doğrusu, milyonlarca işlemi paralel olarak işleyebilen, karmaşık sinir ağlarını eğitmek için ideal olan “GPU”lar. Her muhteşem yapay zeka atılımının arkasında neredeyse her zaman bir Nvidia çipi bulunur.

Bir çipin zekaya giden yolu açtığı yıl

Dönüm noktası 2012 yılında yaşandı. O yıl, Alex Krizhevsky isimli bir araştırmacı, evrişimli sinir ağı olan AlexNet'i tasarladı. Model, Nvidia'nın 2007 yılında piyasaya sürdüğü paralel hesaplama platformu CUDA'da geliştirilen kod kullanılarak iki adet Nvidia GTX 580 ekran kartı kullanılarak milyonlarca görüntüyü tanıyacak şekilde eğitildi.

Bu proje, bilgisayarlı görme alanında bir referans yarışması olan “ImageNet” yarışmasını benzeri görülmemiş bir kesinlikle kazanacak. Araştırma dünyası daha sonra, daha önceleri sadece video oyunları ve grafikler için kullanılan GPU'ların, derin öğrenme mimarilerine güç sağlayabileceğini anladı. Çiplerinin bilimsel hesaplamalardaki potansiyelini önceden öngören Nvidia, fırsatı değerlendirdi. Şirket, yazılım araçlarının geliştirilmesi, CUDA'nın mükemmelleştirilmesi ve yapay zeka araştırmacılarının doğal bir müttefiki haline gelme yönündeki yatırımlarını hızlandırıyor.

Günümüzde Nvidia, veri merkezi GPU pazarının %98'inden fazlasını elinde tutuyor. Amiral gemisi işlemcisi olan “H100” o kadar çok rağbet görüyor ki stratejik bir varlık olarak görülüyor. Nitekim ABD ile Çin arasında teknolojik bir savaşın yaşandığı bir ortamda Washington ihracatını kısıtlarken, Pekin de kendi eşdeğerlerini yaratmanın yollarını arıyor. Bu arada Nvidia eşi benzeri görülmemiş bir dalganın üzerinde ilerliyor. 2023 yılında cirosu yüzde 126 oranında artarak 60,9 milyar dolara ulaştı. Piyasa değeri 3.000 milyar dolara yakın. Bu nedenle Apple ve Microsoft gibi devlerin yanında yükseliyor.

Nividia sessiz... ama kaçınılmaz

Bu meteorik yükselişin en şaşırtıcı yanı, fazla tantana yapılmadan gerçekleşmiş olması. Diğer devler basın toplantılarını ve iletişim kampanyalarını çoğaltırken Nvidia sessizce ama her yerde ilerliyor. Ancak bu şirketin gerçekte kim olduğunu çok az kişi biliyor. Santa Clara'daki mütevazı merkez binası, Silikon Vadisi'nin ihtişamından çok uzak. Araştırmaya odaklanan ekipleri medyada nadiren yer alıyor. Ancak ChatGPT veya Gemini gibi bir modeldeki her satır kod onlara bağlıdır. Yapay zekanın ürettiği her görüntü, her otomatik karar, her akıllı asistan bir şekilde Nvidia'nın kendi teknolojisine dayanıyor.