Ortadoğu'daki Savaş Küresel Piyasalara Beklenmedik Bir Sakinlikle Tepki Verdi

Perşembe 05 Mart 2026 - 18:15

Finans çevreleri Ortadoğu'daki çatışmanın patlak vermesinin ardından bir panik dalgasının yaşanacağından korkarken, uluslararası piyasaların tepkisi beklenenden çok daha az sert oldu. Krize doğrudan dahil olan ve genellikle enerji fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı çok hassas olan Amerika Birleşik Devletleri'nde bile, hisse senedi endeksleri çatışmanın ilk saatlerinde büyük bir düşüş yaşamadı.

Askeri tırmanışın ardından ilk işlem seansında, küresel petrol ve doğalgaz arzının önemli bir bölümüne (küresel akışların beşte bir ila dörtte biri arasında olduğu tahmin ediliyor) yönelik tehdide rağmen, Wall Street hisse senetlerinde göreceli bir istikrar sergiledi. Bununla birlikte, petrol fiyatları önemli bir artış göstererek, enflasyonist baskıların geri dönüşü ve çeşitli merkez bankaları tarafından düşünülen parasal gevşeme politikalarının olası ertelenmesi korkularını yeniden canlandırdı.

JPMorgan Chase'in kıdemli yöneticisi Jamie Dimon'a göre, piyasa tepkisi "kayıtsız" bile görünüyor. Ona göre, yatırımcı iyimserliği, enerji gerilimleriyle bağlantılı daha kalıcı enflasyon riskinin hafife alınmasını yansıtıyor olabilir.

Ancak, takip eden seans yüksek volatilite ile geçti. Dow Jones Sanayi Endeksi, zirve noktasında 1.200 puandan fazla değer kaybettikten sonra kayıplarını telafi ederek pozitif bölgede kapandı; bu da piyasaların şokları hızla absorbe etme ve gerilim dönemlerinden sonra toparlanma yeteneğini gösteriyor.

Avrupa'da finans piyasaları ilk kayıplarının bir kısmını telafi ederken, özellikle Japonya ve Güney Kore'deki bazı Asya piyasaları, aylarca süren olağanüstü performansın ardından geçici geri çekilmeler yaşadı. Bununla birlikte, bu hareketler, geçmiş jeopolitik krizler sırasında görülen türbülansa kıyasla sınırlı kaldı.

Analistler bu göreceli sakinliği birkaç faktöre bağlıyor. Yatırımcılar, kısa vadeli jeopolitik şokları temel ekonomik trendlerden ayırt etmeyi yavaş yavaş öğrendiler. İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana, çoğu çatışmanın finans piyasaları üzerinde yalnızca sınırlı ve geçici bir etkisi oldu; 1973 petrol krizi ise enerji fiyatlarında sürekli bir artışa yol açmıştı.

Glenmede'den Jason Pride'a göre, uluslararası gerilimlerle ilgili dalgalanmalar genellikle kısa sürelidir ve piyasaların uzun vadeli büyüme yörüngesini değiştirmez. Finansal teknolojiler ve bilgiye anında erişim, yatırımcıların riskleri daha hızlı tahmin etmelerine ve yeni fırsatları belirlemelerine olanak tanıyor.

Tarihsel veriler, ABD hisse senetlerinin büyük bir jeopolitik olayın ardından gelen ayda genellikle yaklaşık %0,9 oranında düştüğünü, ardından sonraki altı ayda ortalama %3,4 oranında toparlandığını gösteriyor; bu da finansal piyasaların yapısal dayanıklılığını ortaya koyuyor.

Gelişmekte olan piyasalar bile dayanıklılık belirtileri gösterdi; borsa yatırım fonlarına 600 milyon dolardan fazla giriş oldu ve yatırımcılar arasında daha riskli varlıklara yönelik belirli bir iştah olduğunu gösterdi. Havacılık ve denizcilik gibi bazı sektörler enerji gerilimlerinin doğrudan sonuçlarından etkilenirken, özellikle enerji, savunma ve siber güvenlik gibi diğer sektörler krizle bağlantılı yeni büyüme fırsatlarından yararlanıyor.

Ancak gelecekteki gelişmeler, çatışmanın süresine ve küresel tedarik zincirleri üzerindeki etkisine bağlı olacaktır. ABD yetkilileri şu anda askeri operasyonun birkaç hafta sürebileceğini tahmin ediyor, ancak düşmanlıkların uzaması, özellikle enerji ve uluslararası ticarete en duyarlı sektörlerde olmak üzere, finans piyasaları üzerindeki baskıyı artırabilir.

Bu bağlamda, yatırımcılar iki önemli değişkeni yakından izlemeye devam ediyor: enerji fiyatlarındaki gelişmeler ve yapay zekâya bağlı ekonomik dönüşümler. Gelişmiş risk yönetimi ve artan uyum yeteneği sayesinde, finans piyasaları bugün geçen yüzyıla göre daha dirençli görünüyor ve büyük jeopolitik krizlerin ortasında bile hızla dengelerini yeniden kazanabiliyorlar.