Ortadoğu'daki Gerilimler Ortasında Küresel Gübre Ticareti %30 Düştü

Cuma 19 Haziran 2026 - 11:29

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) yayınladığı son verilere göre, küresel gübre ticareti 2026 yılının ilk dört ayında önemli ölçüde %30 düştü. Bu daralma büyük ölçüde Ortadoğu'daki çatışmanın neden olduğu aksaklıklara ve uluslararası tedarik zincirlerindeki süregelen gerilimlere bağlanıyor.

Ocak-Nisan 2026 arasında küresel gübre ticareti, 2025 yılının aynı dönemindeki 58 milyon tona kıyasla 41 milyon tona ulaştı. Bu düşüşün temel nedeni, çiftçilerin artan girdi fiyatları ve düşen tahıl fiyatları karşısında yeni alımlar yapmaktan çekinmeleri ve bunun da tarım karlılığını düşürmesidir.

FAO ayrıca, Çin, Rusya, Türkiye ve Mısır da dahil olmak üzere birçok üretici ülkenin gübre ihracatına kısıtlamalar getirdiğini ve bunun da küresel pazardaki gerilimleri daha da artırdığını vurguluyor. Sonuç olarak, ticaretin toplam değeri yıllık bazda %18 düşüşle 18 milyar dolara geriledi.

BM kuruluşu, özellikle Şubat ayı sonundan bu yana Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının Körfez bölgesindeki ticaret akışlarını ciddi şekilde aksattığını vurguluyor. Bu durum, özellikle üretimi büyük ölçüde doğal gaza bağımlı olan ürünler için, Şubat ve Mayıs ayları arasında gübre fiyatlarında ortalama %25'lik bir artışa katkıda bulundu.

Boğazın kademeli olarak yeniden açılmasına rağmen, FAO piyasa toparlanmasının yavaş ve düzensiz kalacağına inanıyor. Orta Doğu'daki ateşkesin gelişimine ilişkin belirsizlikler, jeopolitik gerilimin daha da tırmanması riski, hava koşulları ve tarım fiyatlarındaki dalgalanmalar sektörün görünümünü olumsuz etkilemeye devam ediyor.

Ayrıca, küresel gübre tüketimi 2025 yılında 209 milyon tona geriledi. Bu eğilim, düşük tahıl fiyatları, artan finansman maliyetleri ve dünyanın çeşitli bölgelerindeki olumsuz hava koşullarının birleşik etkisini yansıtıyor.

Mevsimsel talebin zayıflamasıyla fiyatlar düşmeye başlasa da, FAO 2026-2027 tarım sezonu için endişelerin devam ettiğini belirtiyor. Özellikle Avrupa ve Kuzey Amerika'da gözlemlenen gübre alımlarının ertelenmesi, tarımsal verimliliği etkileyebilir ve önümüzdeki aylarda küresel gıda piyasalarındaki belirsizliği artırabilir.