Panama, Fas'ın Toprak Bütünlüğüne Desteğini Tekrarlıyor

Çarşamba 06 Ağustos 2025 - 14:25

Rabat'a yaptığı resmi ziyaretten bir buçuk ay sonra, Panama Dışişleri Bakanı Javier Eduardo Martínez-Acha Vásquez, Fas'ın Sahra üzerindeki egemenliğini tanıyarak önemli bir diplomatik adım attı.

Hükümdar Kral VI. Muhammed'in tahta çıkışının 26. yıldönümü dolayısıyla televizyonda yayınlanan bir açıklamada, Panama diplomasisinin başı, ülkesinin Fas Sahrası'ndaki bölgesel anlaşmazlığı çözmek için "tek güvenilir, gerçekçi ve uygulanabilir seçenek" olarak nitelendirilen Fas Özerklik Girişimi'ne desteğini yineledi.

Bu duruş, Javier Eduardo Martínez-Acha Vásquez'in geçen Haziran ayında Rabat'a yaptığı ziyaretle başlayan ivmeyi pekiştiriyor. Bakan, o dönemde Fas önerisini kalıcı bir çözüme ulaşmak için "en ciddi, güvenilir ve gerçekçi temel" olarak övmüş, hatta çözümün "tek temeli" olarak değerlendirmişti.

Panama'nın tutumundaki değişim, Ocak 2024'te başlayan Sahra sorununa ilişkin dış politikasının kademeli olarak yeniden yönlendirilmesinin bir parçasıdır. O dönemde, Nasser Bourita ile dönemin Panama Dışişleri Bakanı Janaina Tewaney Mencomo arasında yapılan bir video konferans görüşmesinin ardından ortak bir bildiri imzalanmıştı. Panama, Fas'ın özerklik girişimine desteğini açıkça ifade etmişti.

Kasım 2024'te bu diplomatik değişim, sözde "SADR" ile ilişkilerin resmen askıya alınmasıyla sonuçlandı ve bu, genellikle Polisario'nun teorileriyle örtüşen tarihi bir tutumdan kopuşu işaret ediyordu. Bu karar, Mayıs 2025'te Sayın Bourita ile Panamalı mevkidaşı arasında yapılan yeni bir sanal toplantıda teyit edildi.

16 Haziran 2025'te Rabat'a yapılan bir çalışma ziyareti, bu yeniden konumlandırmayı pekiştirdi. İki bakanın imzaladığı ortak bir bildiri, Panama'nın Fas özerklik planına olan bağlılığını resmileştirdi. Halen Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (2025-2026 dönemi) daimi olmayan üyesi olan Panama, bu anlaşmazlığa kesin bir çözüm bulunmasının aciliyetine olan inancını dile getirdi.

Güvenlik Konseyi üye devletlerinin %70'inden fazlası, Fas egemenliği altında özerklik önerisini destekliyor. Bu bağlamda, Javier Eduardo Martínez-Acha Vásquez, Krallığın önerisini siyasi bir referans olarak onaylayan 2756 sayılı Konsey Kararı'nı memnuniyetle karşıladı. "Gelecekte bunun tek dayanak olacağına inanıyorum" diye açıkça belirtti.

Panama'nın yeni tutumu, birçok ülkenin Sahra konusundaki tutumlarını yeniden değerlendirdiği Latin Amerika'daki daha geniş bir eğilimin parçası. Ekvador da geçen Temmuz ayında Rabat'ta büyükelçiliğini açarak ayrılıkçı cepheyle bağlarını kopardı ve böylece yeni bir diplomatik dönemin kapılarını araladı.