Plastikler: Çalışma, dünya çapında ftalat ile bağlantılı kardiyovasküler ölümleri tahmin ediyor

Çarşamba 30 Nisan 2025 - 09:23

Salı günü yayınlanan bir araştırmaya göre, plastik ev eşyalarının üretiminde kullanılan ftalat adı verilen kimyasalların kullanımı, kalp damar hastalıklarına yol açıyor ve yalnızca 2018 yılında dünya çapında 356.000'den fazla ölüme yol açabilir.
New York'taki NYU Langone Hastanesi araştırmacıları tarafından yürütülen ve Lancet ebiomedicine dergisinde yayımlanan bu çalışmada, 2024 yılında ABD'de plastiklere atfedilen kardiyovasküler ölüm oranlarına ilişkin veriler ve belirli bir ftalat olan DEHP'ye maruz kalma tahminleri kullanıldı.

Salı günü yayınlanan araştırmaya göre, DEHP adı verilen bu ftalat maddesine günlük maruz kalmanın "sadece 2018 yılında dünya çapında 356.000'den fazla kalp hastalığı kaynaklı ölüme yol açabileceği" ve bunların dörtte üçünün Orta Doğu, Güney ve Doğu Asya ile Pasifik'te meydana geldiği belirtiliyor.

Yazarlar, bunun "2018 yılında 55-64 yaş aralığındaki erkek ve kadınlarda kalp hastalığından kaynaklanan küresel ölümlerin %13'ünden fazlasını" temsil ettiğini belirterek, yüksek gelirli ülkelerdeki insanların buna daha az maruz kaldığını kaydetti.

Çalışmada DEHP maruziyetinin kökenleri incelenmemiş olsa da araştırmacılar, "plastik endüstrisi, plastik ürünlere ilişkin zayıf düzenlemeler ve büyük miktarda plastik atık" bulunan ve "yönetimi yeterince gelişmemiş" Hindistan ve Çin gibi ülkelerde en yüksek seviyelere ulaşıldığını belirtiyor.

Sağlık sorunları ile "kozmetiklerde, deterjanlarda, çözücülerde, plastik borularda, böcek ilaçlarında" bulunan ftalatlara maruz kalma arasında "on yıllardır" yapılan çalışmalarla bağlantı kurulduğuna dikkat çekiliyor.

Çünkü "bu kimyasallar mikroskobik parçacıklara parçalandığında ve yutulduğunda", "obeziteden diyabet ve doğurganlık sorunlarına ve kansere kadar uzanan hastalıkların riskinin artmasıyla" ilişkilendiriliyorlar.

Çalışmanın baş yazarı Sara Hyman, "Fitalatlar ile dünya çapında önemli bir ölüm nedeni arasındaki bağlantıyı vurgulayarak, bulgularımız bu kimyasalların insan sağlığı için önemli bir tehdit oluşturduğuna dair çok sayıda kanıta katkıda bulunuyor" dedi.

Bilim insanları, plastik kirliliğine karşı uluslararası bir anlaşma için yapılacak müzakerelere bilgi sağlamak amacıyla küresel tahminlerin yapılması gerektiğini söylüyor. Bu müzakereler, Aralık ayında Güney Kore'nin Busan kentinde yapılan başarısız toplantının ardından şimdiye kadar başarısızlıkla sonuçlandı ve 5-14 Ağustos tarihleri arasında Cenevre'de yeni bir oturum planlanıyor.