Rapor: 2024'te küresel karbon emisyonlarının rekor seviyesi

Çarşamba 13 Kasım 2024 - 19:10

Bilim adamları Çarşamba günü yaptığı açıklamada, fosil yakıtların yakılmasından kaynaklananlar da dahil olmak üzere küresel karbondioksit emisyonlarının bu yıl rekor bir seviyeye ulaşma yolunda ilerlediğini ve bu durumun dünyayı daha yıkıcı aşırı hava olaylarından kaçınma hedefinden daha da uzaklaştırdığını söyledi.

Azerbaycan'da düzenlenen COP29 iklim zirvesi sırasında yayınlanan küresel karbon bütçesi raporunda, küresel karbondioksit emisyonlarının geçen yıl 40,6 milyar tondan 2024'te 41,6 milyar tona ulaşacağı belirtildi.

Bu emisyonların çoğu kömür, petrol ve gazın yakılmasından kaynaklanmaktadır.

Raporda, bu emisyonların 2024 yılında 2023 yılına göre yüzde 0,8 artışla 37,4 milyar tona ulaşacağı belirtildi.

Geri kalanı ormansızlaşma ve kontrol edilemeyen yangınları içeren bir kategori olan arazi kullanımından kaynaklanmaktadır.
Raporun hazırlanmasını 80'den fazla kurumun katılımıyla İngiliz Exeter Üniversitesi denetledi.

Çalışmanın başyazarı, Exeter Üniversitesi'nden iklim bilimci Pierre Friedlingsteen, küresel emisyonlarda acil ve ciddi bir azalma olmazsa, "doğrudan 1,5 santigrat derece sınırına ulaşacağız ve onu geçip orada kalacağız" dedi. Reuters'e göre.

Ülkeler, 2015 Paris İklim Anlaşması kapsamında, iklim değişikliğinin en kötü etkilerinden kaçınmak için küresel sıcaklıklardaki artışı 1,5 santigrat derecenin üzerinde sınırlamaya çalışmak konusunda anlaştılar.

Bu, şu andan itibaren 2030'a ve sonrasına kadar her yıl emisyonlarda keskin kesintiler yapılmasını gerektiriyor.

Bunun yerine, son on yılda fosil yakıt emisyonları artarken, bu dönemde arazi kullanımı emisyonları düştü. Ancak bu yıl Amazon bölgesinde yaşanan şiddetli kuraklık orman yangınlarına yol açarak yıllık arazi kullanımı emisyonlarını yüzde 13,5 oranında artırarak 4,2 milyar tona çıkardı.
Bazı bilim insanları bu yavaş ilerlemenin 1,5°C hedefine ulaşmanın artık gerçekçi olmadığı anlamına geldiğini söyledi.

Araştırmacılar, bu yılın emisyon verilerinin, bazı ülkelerin yenilenebilir enerji ve elektrikli otomobil kullanımını hızla genişlettiğine dair kanıtlar gösterdiğini söyledi.

Ancak ilerleme son derece dengesiz; zengin sanayileşmiş ülkelerin emisyonları azalırken gelişmekte olan ekonomilerin emisyonları artmaya devam ediyor.

Dün Salı günü COP29'da, küresel enerjinin yaklaşık yüzde 80'ini üreten fosil yakıtlardan dünyanın geçişine kimin öncülük etmesi gerektiği konusunda ülkeler arasında gerginlikler patlak verdi.

Konferansın ev sahibi ülkesi Azerbaycan'ın Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Batılı ülkeleri ikiyüzlülükle suçladı çünkü fosil yakıtların hâlâ ana tüketicileri ve üreticileri oldukları bir dönemde başkalarına vaaz veriyorlardı.

Dünyanın en büyük petrol ve gaz üreticisi ve tüketicisi olan ABD'nin emisyonlarının bu yıl yüzde 0,6, Avrupa Birliği emisyonlarının ise yüzde 3,8 oranında azalması bekleniyor.

Bu arada Hindistan'ın emisyonlarının, ekonomik büyüme nedeniyle artan enerji talebinin etkisiyle bu yıl yüzde 4,6 artması bekleniyor.

Bugün dünyanın en büyük emisyon salımı yapan ve ikinci büyük petrol tüketicisi olan Çin'in emisyonları yüzde 0,2'lik hafif bir artış kaydedecek. Araştırmacılar, Çin'in petrol kullanımından kaynaklanan emisyonlarının elektrikli arabalara olan taleple birlikte zirveye ulaşmış olabileceğini söyledi.

Hava yolculuğunun, Kovid-19 salgını sırasındaki düşük talepten toparlanmaya devam etmesi nedeniyle, uluslararası havacılık ve denizcilikten kaynaklanan emisyonların da bu yıl yüzde 7,8 artması bekleniyor.