Silahsızlanma Konferansı: António Guterres Uluslararası Güvenlik Mimarisinin Yeniden İnşası Çağrısında Bulundu

Salı 24 Şubat 2026 - 14:47

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, yükselen gerilimler ve rekor seviyedeki askeri harcamalar karşısında uluslararası güveni yeniden tesis etmek için Pazartesi günü Cenevre'de acil bir çağrıda bulundu.

Cenevre'deki BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Omar Zniber'in başkanlık ettiği Silahsızlanma Konferansı'nın üst düzey oturumunda konuşan BM Genel Sekreteri, dünyanın "kaotik bir değişim dönemi"nden geçtiğini belirtti. Uluslararası hukukun temel ilkelerinin "açıkça" ihlal edilmesini ve "birçok bölgede pervasızca güç kullanımını" kınadı.

António Guterres'e göre, bu dinamikler yeni silahlanma yarışlarını körüklerken, küresel askeri harcamalar geçen yıl 2,7 trilyon dolara ulaştı. Bu miktarın, resmi kalkınma yardımlarının on üç katına ve tüm Afrika kıtasının gayri safi yurtiçi hasılasına eşdeğer olduğunu vurguladı.

“Güvenlik yanılsamalarına” karşı uyarıda bulunan Genel Sekreter, endişeli halkların güçlü söylemlere kapılabileceğini ancak bu tür söylemlerin gerçek ve kalıcı güvenliğe giden bir yol olmadığını vurguladı. “Silahsızlanma, barış zamanlarına özgü bir lüks değil, savaşı önlemenin bir yoludur,” diye ısrar etti.

Nükleer silah kontrolünün etkinliğini kanıtladığını, felaketleri önlemeye ve cephanelikleri önemli ölçüde azaltmaya yardımcı olduğunu hatırlattı. Bu bağlamda, ABD ve Rusya'nın, Yeni START anlaşmasının yakın zamanda sona ermesine rağmen, bağlayıcı anlaşmalarına bağlı kalma taahhütlerini memnuniyetle karşıladı.

2010 yılında imzalanan ve ertesi yıl yürürlüğe giren bu anlaşma, Washington ve Moskova'nın elinde bulunan stratejik nükleer silah sayısını sınırlandırmıştı; bu iki ülke birlikte dünyanın nükleer cephaneliğinin büyük çoğunluğunu kontrol ediyor. 5 Şubat'ta sona ermesi, jeopolitik rekabetin arttığı ve çağdaş gerilimlerin merkezinde nükleer söylemin yeniden canlandığı bir ortamda endişe verici bir boşluk bırakıyor.

António Guterres, işbirliğine ve tırmanmanın önlenmesine dayalı "yenilenmiş bir uluslararası güvenlik mimarisi"ni savunarak, Silahsızlanma Konferansı'nın müzakere organı rolünü tam olarak yeniden üstlenmesini istedi. Nükleer silahlanma yarışının durdurulmasının mutlak bir öncelik olduğunu vurgulayan Guterres, uzayın herhangi bir şekilde militarize edilmesinin önlenmesi ve uzun vadede nükleer silahların tamamen ortadan kaldırılmasının değerlendirilmesi çağrısında bulundu.