Trump, İran'ın yeni 14 maddelik barış planına soğuk baktı

Pazar 03 Mayıs 2026 - 15:21

Donald Trump Cumartesi günü yaptığı açıklamada, İran'ın yeni barış teklifini inceleyeceğini ancak şansının düşük olduğunu belirterek, gerilimlerin tırmanması halinde İran'a yönelik daha fazla saldırının mümkün olabileceği uyarısında bulundu.

İki ülke arasındaki müzakereler, 8 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkesin ardından çıkmaza girdi; iki aydan fazla süren savaşı sona erdirmek için yapılan barış görüşmelerinin ilk turu Pakistan'da başarısızlıkla sonuçlandı.

Bu karamsar bakış açısı, İran'ın Tasnim ve Fars haber ajanslarının Tahran'ın arabulucu İslamabad'a 14 maddelik bir teklif sunduğunu bildirmesinin ardından geldi.

Tasnim'e göre, teklifin ayrıntıları arasında çatışmanın tüm cephelerde sona erdirilmesi ve hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı için yeni bir çerçeve oluşturulması yer alıyor.

Trump, Truth Social platformunda yaptığı açıklamada, "İran'ın bize yeni gönderdiği planı yakında inceleyeceğim, ancak son 47 yıldır insanlığa ve dünyaya yaptıkları için henüz yeterince büyük bir bedel ödemedikleri için bunun kabul edilebilir olacağını hayal edemiyorum" dedi.

Florida, West Palm Beach'te gazetecilerle yaptığı kısa bir röportajda, İslam Cumhuriyeti'ne karşı yeni bir askeri harekâtı tetikleyebilecek şeyin ne olabileceği konusunda ayrıntı vermekten kaçındı.

"Eğer kötü davranırlarsa, kötü bir şey yaparlarsa, ama şu an göreceğiz," dedi. "Ama bu kesinlikle olabilecek bir olasılık."

Cumartesi günü, İran ordusunun merkez komutanlığında üst düzey bir isim olan Muhammed Cafer Asadi, "İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasında yenilenmiş bir çatışmanın muhtemel olduğunu" söyledi.

Fars haber ajansına göre, "Kanıtlar, Amerika Birleşik Devletleri'nin herhangi bir söz veya anlaşmaya bağlı olmadığını gösteriyor" diye ekledi.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi, Tahran'daki diplomatlara "diplomasi yolunu mu yoksa çatışmacı yaklaşımı mı seçeceği konusunda karar verme yetkisinin ABD'de olduğunu" söyledi.

Gharibabadi, İran'ın "her iki yola da hazır" olduğunu belirtti.

'İkiyüzlü'
ABD haber sitesi Axios, haftanın başlarında Trump'ın temsilcisi Steve Witkoff'un Tahran'ın nükleer programının müzakere masasına geri getirilmesini istediğini bildirmişti.

İran'ın BM misyonu, Cumartesi günü yaptığı açıklamada, ABD'nin devasa nükleer cephaneliğine işaret ederek, Washington'ı İran'ın kendi atom emellerine karşı "ikiyüzlü davranış" sergilemekle suçladı.

BM nükleer gözlem kuruluşu IAEA'nın kısaltmasını kullanarak, "Uranyum zenginleştirme seviyesi üzerinde yasal bir kısıtlama yoktur, İran'da olduğu gibi IAEA'nın gözetimi altında yapıldığı sürece" denildi.

İran, savaşın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alarak, dünya ekonomisine petrol, doğalgaz ve gübre akışını engelledi; ABD ise İran limanlarına karşı bir abluka uyguladı.

Petrol fiyatları savaş öncesi seviyelerinin yaklaşık %50 üzerinde.

İran parlamentosunun başkan yardımcısı Ali Nikzad, boğazın yönetimi için düşünülen yasa tasarısına göre, toplanan geçiş ücretlerinin %30'unun askeri altyapıya, geri kalanının ise "ekonomik kalkınmaya" ayrılacağını söyledi.

"Hürmüz Boğazı'nı yönetmek, nükleer silah edinmekten daha önemlidir," dedi.

Ekonomik bedel
Washington'da, milletvekilleri Trump'ın savaş için Kongre onayını alma süresini ihlal edip etmediği konusunda tartışıyorlardı.

Yönetim yetkilileri, ateşkesin 60 günlük bir süreyi durdurduğunu, bu sürenin ardından Kongre onayının gerekli olacağını savunuyor; bu iddia muhalefetteki Demokratlar tarafından reddediliyor.

İran'da savaşın ekonomik etkileri giderek derinleşiyor; petrol ihracatı kısıtlanıyor ve enflasyon %50'yi aşıyor.

Tahran'da yaşayan 40 yaşındaki Amir, ülke dışında bulunan bir Agence France-Presse (AFP) muhabirine, "Herkes dayanmaya çalışıyor ama... dağılıyorlar," dedi.

"Ekonomik etkilerini henüz pek görmedik çünkü herkesin biraz birikimi vardı. Zor zamanlar için altın ve dolarları vardı. Bunlar tükendiğinde işler değişecek."