"Türk ekonomisinin çeyrek büyümesi beklenenden düşük... Teknik resesyon başladı mı?"

Cuma 29 Kasım 2024 - 16:35

Türk ekonomisi, bu Cuma günü açıklanan resmi verilere göre, üçüncü çeyrekte yıllık %2,1 büyüme kaydetmesine rağmen teknik durgunluk aşamasına girdiği görülüyor. Türkiye İstatistik Kurumu, üçüncü çeyrekteki gayri safi yurt içi hasılayı, mevsimsel ve takvim etkilerinden arındırılmış olarak bir önceki çeyreğe göre %0,2 azaldığını açıkladı. Bu da ekonominin beklenenden daha düşük bir büyüme sergilediğini gösteriyor.

Veriler ayrıca, ikinci çeyrek ekonomik büyümesinin %2,5'ten %2,4'e revize edildiğini ortaya koydu. Reuters’ın bir anketine göre Türk ekonomisinin üçüncü çeyrekte %2,6 büyümesi bekleniyordu, ancak iç talepteki yavaşlama ve ekonomik politikalardaki sıkılaştırma etkileri büyümeyi sınırladı. Amerikan Bloomberg ağı ise, bugün yayımladığı bir raporda Türk ekonomisinin üçüncü çeyrekte teknik durgunluğa girdiğini öne sürdü. Yüksek faiz oranlarının sanayi üretimini ve yatırımları kısıtlayarak büyümeyi engellediği belirtiliyor.

Bloomberg'e göre, Türk ekonomisi üçüncü çeyrekte bir önceki çeyreğe göre %0,2 küçülerek art arda ikinci çeyrekte daralmış oldu, bu da teknik durgunluğun başladığını doğruluyor. Üçüncü çeyrekte Türkiye, yıllık %2,1 büyüme kaydederken, Bloomberg'in anketine katılan ekonomistler %2,5 büyüme bekliyorlardı. Teknik durgunluk, arka arkaya iki çeyrek küçülme olarak tanımlanıyor; ancak bu konuda kesin bir tanım yoktur. Ancak Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Ulusal Ekonomik Araştırmalar Bürosu, durgunluğu "ekonomik faaliyet seviyelerinin birkaç ay boyunca belirgin şekilde düşmesi, üretim, istihdam, reel gelir ve diğer göstergelerin azalması" olarak tanımlamaktadır.

Bloomberg raporunda, yıllık büyüme oranının güçlü ilk çeyreğe kıyasla keskin bir şekilde düştüğü ve pandemiden önceki dönemin ortalama büyüme oranı olan %5'in oldukça altında kaldığı belirtiliyor. Bloomberg Ekonomisi'nden Silva Bahar Baziki, veriler yayınlanmadan önceki notunda, "Geleceğe baktığımızda, büyümenin zayıf kalmaya devam etmesi muhtemel" dedi.

Üçüncü çeyrekte, hanehalkı tüketimi yıllık bazda %3,1 artarken, sanayi üretimi ise %2,2 azaldı. Türk Merkez Bankası, %49'a ulaşan enflasyonu kontrol altına almak için sıkı bir para politikası izlerken, ana faiz oranını sekiz ay boyunca %50'de tuttu. Bu durum, sanayi üretimini baskılarken, yerel talep kısmen, Türklerin bazı malları erken alarak fiyat artışlarından kaçınması sayesinde güçlü kaldı.

Bloomberg, Türkiye İş Bankası Başekonomisti Okan Ertem'e atıfta bulunarak, "Tüketim, yıllık bazda düşmesine rağmen hala GSYH büyümesinin en güçlü katkı sağlayıcısı olmaya devam ediyor. Ayrıca yıllık ve çeyreklik bazda ithalat hacminin yavaşlaması, Türkiye'nin enflasyonu düşürme sürecine girmekte olduğunu gösteriyor" şeklinde bir açıklama yaptı.

Türkiye Merkez Bankası, bu yıl enflasyonun %44 seviyelerinde tamamlanacağını ve 2025 yıl sonuna kadar %21'e gerileyeceğini öngörüyor. Merkez Bankası, enflasyondaki yavaşlamayı göz önünde bulundurarak faiz indirimine gitmeyi değerlendirdiğini daha önce bu ay belirtmişti. Faiz indirimlerinin hızla yapılması, gelecek çeyreklerde büyüme üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olabilir.