Türkiye, ABD destekli YPG teröristlerini 'sabrı' sınamamaları konusunda uyardı

Türkiye'nin ABD destekli terör örgütü YPG'nin Suriye hükümet güçlerine entegre olması için yıl sonuna kadar bir süre belirlemeyi düşündüğü yönündeki haberler üzerine Hakan Fidan Perşembe günü verdiği bir röportajda "sabır tükeniyor" dedi.

Fidan, TRT World'e verdiği demeçte, "Anlaşmaya uymaları gerekiyor. Askeri güce başvurmayı desteklemiyoruz, ancak ilgili aktörlerin sabrı tükeniyor" dedi. "YPG ile Şam arasındaki entegrasyon sorununun diyalog yoluyla çözülmesini umuyoruz" diye ekledi.

Suriye'nin kuzeydoğusunda kendi kendini özerk bölge ilan eden YPG, 10 Mart'ta Şam'da Esad sonrası yönetimle bir anlaşma imzaladı. Anlaşma, YPG güçlerinin yeni Suriye ordusuna entegre edilmesini öngörüyor. Ancak YPG, anlaşmaya uymaya yanaşmıyor ve Suriye Kürtleri için merkeziyetçilikten uzaklaşma fikrini ortaya atıyor.

YPG'nin entegrasyonu, Türkiye'nin komşu Suriye'den kaynaklanabilecek güvenlik risklerini savuşturmasına yardımcı olabilecek bir konudur. Türkiye, Suriye iç savaşı sırasında, Türk sınırına yakın bölgeleri YPG'nin hakimiyetinden kurtarmak için sınır ötesi operasyonlar yürütmüştür. Bu operasyonlar, Suriye muhalefetinin kuzey Suriye'nin büyük bölümünde kontrolü yeniden ele geçirmesine ve Türk sınır kasabalarını hedef alan YPG saldırılarını engellemesine yardımcı olmuştur.

Esad sonrası dönemde, terör örgütü DEAŞ'a karşı ortak mücadele kisvesi altında ABD'nin desteğinden yararlanan YPG, "Rojava özerk yönetimi" olarak adlandırılan bölgenin kontrolünü elinde tutmayı hedeflerken, Şam'daki yeni yönetim ise birleşik bir Suriye inşa etmeye çalışıyor.

Fidan Perşembe günü yaptığı açıklamada, DEAŞ'ın gerçekten büyük bir tehdit olduğunu, ancak bölgesel ülkelerin, özellikle Türkiye ve Suriye'nin, iyi bir işbirliği mekanizmasıyla bu sorunu etkili bir şekilde çözebileceğini söyledi. Türkiye'nin, geçmiş on yıllarda PKK ve diğer terör örgütleriyle mücadelesi nedeniyle terörle mücadelede deneyimli olduğunu ve bu alanda kapsamlı beceriler geliştirdiğini belirtti. Fidan, DEAŞ'ın Suriye'de iç savaş sırasında oluşan tehdit ortamı nedeniyle kendine yer edindiğini söyledi.

"Bu yılın başlarında bölgesel ülkelerle görüşmeler yaptık ve Suriye'nin toparlanması ve düşman unsurların ülkedeki mevcut durumu istismar etmesinin önlenmesi için uluslararası ve bölgesel işbirliğine çağrıda bulunduk," dedi. "Hiçbir terörist unsurun Suriye'nin toparlanma yolundan sapmasına asla izin vermemeliyiz," diye ekledi.

Bakan, 10 Mart anlaşmasının uygulanma hızından şikayet etti. "YPG'nin zaman kazanmaya çalıştığı görüşünde Suriye ve ortaklarımızla hemfikiriz. Bence bir fırsatın ortaya çıkmasını (anlaşmaya uymamak için) umuyorlar; bölgesel bir kriz umuyor olabilirler ve bu da İsrail'in Suriye ve diğer yerlere yönelik yayılmacı politikalarıyla bağlantılı olabilir," dedi. "Amerikalı ortaklarımızın bu sürecin tamamlanması gerektiğinin farkında olmalarını" olumlu karşıladı. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Başkanı Amiral Brad Cooper geçen hafta, YPG'nin Suriye ordusuyla entegrasyonunun daha öngörülebilir ve istikrarlı bir güvenlik ortamı yaratmak için şart olduğunu söylemişti.

Fidan, "YPG hariç tüm silahlı gruplar Suriye Savunma Bakanlığı'na entegre edildi. Bu, ulusal birlik için çok önemli çünkü hiçbir devlet, merkezi devletten başka otoritelere bağlı silahlı gruplara sahip olamaz" dedi. "YPG'nin yoldan sapmasını istemiyoruz. Bu anlaşma gecikmeden uygulanmalı. Doğru taktikler ve işbirliğiyle bu hedefe ulaşabileceğimize inanıyorum ve iyimserim" diye ekledi.

Gazze'de ikinci aşama

Fidan, Gazze'nin yeniden inşası ve ateşkes için Türkiye'nin çabalarına ilişkin olarak, İsrail'in ihlallerinin artmaya devam etmesi nedeniyle ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasının başlaması için Türkiye'nin baskı yaptığını belirterek, yeniden şiddetin bölge dışına yayılabileceği uyarısında bulundu ve Türkiye'nin uluslararası istikrar çabalarına katkıda bulunmaya hazır olduğunu vurguladı.

"2023 sonbaharından bu yana Gazze'de yaşanan dehşeti, insanlık trajedisini, soykırımı gördüğümüz için ateşkes bizim için çok değerli" dedi. Ancak "Ateşkesin sürekli ihlal edildiğini" de ekleyerek, "10 Ekim'deki ateşkes ilanından bu yana yaklaşık 400 Filistinli öldürüldü" diye belirtti.

Fidan, Türkiye'nin anlaşmanın ikinci aşamasına geçilmesini desteklediğini, bu aşamanın planlanan uluslararası istikrar gücü ve Gazze için bir yönetim mekanizmasını içerdiğini söyledi. "Önümüzdeki birkaç hafta içinde bu görüşmelerin bazı ön sonuçlarını göreceğiz." dedi. İsrail'in itirazlarına rağmen Türkiye'nin böyle bir güce katılmaya hazır olduğunu belirten Fidan, Ankara'nın "Filistin'deki İsrail vahşetleri karşısında insan vicdanının, uluslararası vicdanın sesi" olarak hareket ettiğini savundu.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 17 Kasım'da kabul ettiği bir karar, "Barış Kurulu"nu ve onunla birlikte çalışan ülkeleri Uluslararası İstikrar Gücü'nü (ISF) kurmakla yetkilendirdi.

Rusya-Ukrayna savaşından kaynaklanan riskler

Fidan, Rusya-Ukrayna savaşına değinerek, Türkiye'nin ABD öncülüğünde yürütülen arabuluculuk çabalarını desteklediğini ve tarafların "şu anda bir anlaşmaya varmaya çok yakın" olduğuna inandığını söyledi ve herhangi bir anlaşmanın nihayetinde Ukrayna'da kamuoyu nezdinde meşruiyet kazanması gerektiğini ekledi.

Ayrıca Karadeniz'deki deniz güvenliğinin kritik önem taşıdığını yineleyerek, artan saldırıların bölgesel istikrarsızlığa yol açma riski taşıdığı konusunda uyardı.

Türkiye'nin, başta Afrika olmak üzere yaklaşık 30 milyon ton tahıl ihracatını mümkün kılan 2022 Karadeniz tahıl anlaşmasına aracılık etmesindeki rolüne atıfta bulunan yetkili, deniz güvenliğinin küresel gıda arzı için kritik önem taşıdığını vurguladı.

"Tüm bu sorunlara son vermenin en kısa yolu ateşkes sağlamaktır," diyen yetkili, gerginliğin devam etmesinin Avrupa'nın diğer bölgelerine de yayılabileceği uyarısında bulundu.