Türkiye, İsrail-İran çatışmasında barış ve istikrardan yana tavır takınıyor

Salı 17 Haziran 2025 - 15:24

Türkiye'nin küresel ve bölgesel rolü, doğu komşusu İran'ın İsrail saldırılarından muzdarip olması ve bunlara karşılık vermesiyle ilgi odağı haline geldi. Pazartesi günü Ankara'da düzenlenen Kabine toplantısının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Başkan Yardımcısı Cevdet Yılmaz, çatışmadaki belirsizliğin küresel yankılara yol açabileceğini belirtti. Yılmaz ayrıca, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye'nin yoğun bir diplomatik faaliyete ve "bölgesel ve küresel barış için değerli çabalara" giriştiğinin altını çizdi.

Türkiye'nin diplomatik ilişkisi olmayan İsrail dışında Ankara, İsrail'in Tahran'a ilk saldırılarını başlatmasından bu yana bölge ülkeleri, ABD ve İran ile temas halinde olmuştur. Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye'nin endişelerini liderlere iletmiş ve İsrail'in saldırıları için bir bahane olan Batı ile İran arasındaki nükleer silahlanma anlaşmazlığında arabuluculuk rolü oynamaya hazır olduklarını ifade etmişlerdir.

Salı günü medyada yer alan ifadesinde, "Durumun nasıl evrileceğini ve ne kadar süreceğini tahmin etmek zor. Beklentimiz, gerginliğin en kısa sürede sona ermesi ve tarafların özellikle nükleer meselede müzakere masasına dönmesidir" ifadeleri yer aldı.

Yılmaz, Türkiye'nin Gazze'deki çatışmalara ilişkin tutumunu yineledi ve Erdoğan'ın, İran-İsrail çatışması nedeniyle Gazze'deki insani duruma odaklanmanın gerekliliği yönündeki daha önceki açıklamalarını tekrarladı.

"Uluslararası toplumun Gazze'deki ağır insani trajedinin çözümüne odaklanması gerekiyor" dedi.

“Bu çatışma devam ettikçe, yalnızca insani kayıplar artmayacak, aynı zamanda çevresel tehditler ve ekonomik maliyetler de artacaktır. Uzun süreli çatışmalar, petrol fiyatlarının yükselmesine ve ticaret yollarının bozulmasına yol açacak ve bölgenin çok ötesine uzanan küresel sonuçlara yol açacaktır. Bu, yalnızca Türkiye'yi değil, tüm küresel ekonomiyi etkileyen bir risk ortamı yaratmaktadır.

"Odak noktamız diplomasi yoluyla sorunları çözmek olmalı. Türkiye olarak barış, istikrar ve adaletten yana olmaya devam ediyoruz" dedi.

“Gerçekten odaklanmamız gereken şey, çatışmayı derinleştirecek eylemlerden ziyade, müzakerelerin temelini oluşturan adımlar atmaktır. Türkiye bu konuda gerekli her türlü yapıcı katkıyı yapmaya devam edecektir.”

Pazartesi günü Türkiye, İsrail'in İran'a yönelik hava saldırılarını kınayan ortak bir bildiri yayınlamak üzere 21 Arap ve Müslüman ülkeye katıldı. Medya kuruluşlarına göre bildiride bölgesel gerginliğin azaltılması, "seçicilik olmaksızın" nükleer silahsızlanma ve uluslararası hukuka saygı çağrısı yapıldı. Bildiri, Mısır Dışişleri Bakanı Badr Abdelatty'nin bölgedeki meslektaşlarıyla yaptığı istişarelerin ardından başlattığı bir girişimin sonucuydu.

Girişime Türkiye, Ürdün, Birleşik Arap Emirlikleri, Pakistan, Bahreyn, Brunei, Çad, Gambiya, Cezayir, Komorlar, Cibuti, Suudi Arabistan, Sudan, Somali, Irak, Umman, Katar, Kuveyt, Libya, Mısır ve Moritanya katılıyor.

Dışişleri bakanları, İsrail'in İran topraklarına yönelik saldırılarını kınayarak, bunların uluslararası hukuka ve Birleşmiş Milletler Sözleşmesi'ne aykırı olduğunu söyledi.

Ortak bildiride, ulusal egemenliğe, toprak bütünlüğüne ve iyi komşuluk ilkelerine saygı gösterilmesinin gerekliliği vurgulanarak, anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesi çağrısı yapıldı.

Bakanlar ayrıca, tehlikeli tırmanıştan dolayı "derin endişe" duyduklarını belirterek, bunun bölgesel güvenlik ve istikrar açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.

İsrail'in İran'a yönelik düşmanlıklarının derhal durdurulması ve kapsamlı bir ateşkesle sonuçlanacak kapsamlı bir gerginliği azaltma çabaları çağrısında bulunuldu.

İsrail'in Cuma günü İran'daki askeri ve nükleer tesisler de dahil olmak üzere çok sayıda noktaya koordineli hava saldırıları düzenlemesinin ardından Tahran'ın da misilleme saldırıları düzenlemesiyle bölgesel gerginlik tırmandı.

İsrail yetkilileri, İran'ın füze saldırılarında o tarihten bu yana en az 24 kişinin öldüğünü, yüzlerce kişinin de yaralandığını bildirdi.

İran, İsrail saldırısında en az 224 kişinin öldüğünü, binden fazla kişinin de yaralandığını bildirdi.