Türkiye, ölümcül sürgünün yıldönümünde Kırım ilhakını kınadı

Pazar 18 Mayıs 2025 - 14:31

Türkiye Dışişleri Bakanlığı, 18 Mayıs'ın, 1944'te Kırım Tatar Türklerinin zorunlu sürgününün başlangıcı olması dolayısıyla, 81 yıl önce Sovyet rejimi altında yerlerinden edilenleri anmak amacıyla bir açıklama yaptı.

Açıklamada, "Kırım'ın yerli halkı olan Kırım Tatar Türkleri, 81 yıl önce bugün (18 Mayıs) anavatanlarından zorla koparılıp insanlık dışı koşullarda sürgün edildi. Sürgün edilenlerin önemli bir kısmı maruz kaldıkları koşullar sonucu hayatını kaybetti" denildi.

Bakanlık ayrıca, "Kırım Tatar halkının gasp edilen hakları on yıllar geçmesine rağmen iade edilmemiş, Kırım'ın yasadışı ilhakı yaşanan acıları daha da derinleştirmiştir" ifadelerine yer verdi.

Kırım, özellikle 2014'te Ukrayna'daki Batı yanlısı protestoların ardından Rus yanlısı Ukraynalı lider Viktor Yanukoviç'in devrilmesinden sonra Ukrayna ve Rusya arasındaki gerginliğin kurbanlarından biri oldu ve bu protestolar ülkeyi sonunda katı bir şekilde Rus yanlısı ve Ukrayna yanlısı kamplara böldü. İki tarafın daha sonraki protestoları yarımadaya da ulaştı. Yeni bir Batı yanlısı yönetim iktidara geldiğinde, Kırım Yarımadası'ndaki Rus askeri birlikleri yarımadadaki şehirlerde aktif olarak konuşlandırıldı. Rus ordusunun eylemleri, Rusya ve Ukrayna arasında 1997 ve 2010'da imzalanan iki anlaşmanın ihlaliydi.

Şubat 2014'te, Rus yanlısı bir kalabalık Kırım'daki parlamentoyu basarak referandum yoluyla Ukrayna'dan bağımsızlık talep etti. Ukrayna ile bütünlüğü savunan Kırım Tatar Milli Meclisi, referandumu destekleyen bir miting düzenlemeyi planlayan Rus yanlısı gruplara karşı bir karşı miting düzenleyeceğini duyurdu. İki tarafı birbirine düşüren büyük çaplı mitingler 26 Şubat 2014'te gerçekleşti. Çoğunluğu Kırım Tatarı olan 7.000'den fazla aktivist, Kırım'ın ayrılmasına karşı mitinge katıldı. Çatışma sırasında çıkan kavgalarda ikisi öldü, referandum ise yaşanan olaylar nedeniyle ertelendi. Kırım Tatarları referandumu boykot etmeye karar verdi ve referandum yine de gerçekleşti. Referandum Rus yanlısı grupların lehine bir sonuçla sonuçlandı. BM Genel Kurulu daha sonra bu eylemi yasadışı ilan etmek için oy kullandı. Türkiye, BM üye ülkelerinin ezici çoğunluğuyla birlikte, Kırım'ın Rus toprağı olarak tanınmasını reddetti. Moskova ise ilhak sürecini hızlandırdı ve referandumdan beş gün sonra Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kırım'ın Rusya'ya ilhakını ve yeni federal bölgelerin oluşturulmasını öngören bir kararname imzaladı.

Dışişleri Bakanlığı'nın Pazar günü yaptığı açıklamada, Türkiye'nin geçmişte olduğu gibi Kırım Tatar Türklerini, "haksız acılarını ortadan kaldırmak, kimliklerini korumak ve ata topraklarında güven, barış ve refah içinde yaşamalarını sağlamak için desteklemeye devam edeceği" belirtildi. Kırım Tatar Türklerinin ve kardeş Kafkas halklarının acısını paylaşıyor, insanlığın ortak hafızasında silinmez bir iz bırakan bu trajik olaylarda hayatını kaybedenlere rahmet diliyor, anılarını saygıyla anıyoruz.

Bakanlık ayrıca Kırım Tatarlarından önce sürgün edilen Çerkeslerin anısına bir mesaj yayınladı . "Çerkes sürgünü, üzüntüyle hatırladığımız bir başka trajedidir. 161 yıl önce, 21 Mayıs'ta Kafkas halkı zor koşullar altında anavatanlarını terk etmek zorunda kaldı ve birçoğu hayatını kaybetti," denildi.