Fas, Afrika'da rejeneratif tarımda lider

Cuma 14 Şubat 2025 - 13:16

Fas, iklim ve çölleşmeyle ilgili büyük zorluklarla karşı karşıya olan Afrika kıtasında rejeneratif tarım alanında önemli bir oyuncu olarak öne çıkıyor. Singapur'daki Nanyang Teknoloji Üniversitesi Afrika Çalışmaları Merkezi'nin yakın tarihli bir raporuna göre, krallık, kıtanın tarımsal geleceği için hayati önem taşıyan bu sektörde kendini lider konuma getiriyor.

Toprak sağlığını iyileştirmeyi ve çölleşmeyle mücadeleyi hedefleyen rejeneratif tarım, özellikle sert iklim koşullarının gıda üretimini zorlaştırdığı Afrika'da giderek önem kazanıyor. Batı ülkelerinde bu yaklaşımın esas olarak sera gazı emisyonlarını azaltma amacıyla kullanılmasının aksine Afrika'da temel amaç toprak verimliliğini artırmak ve tarımsal verimliliği yükseltmek olmaya devam ediyor.

Raporda, Olam Agri gibi küresel tarım şirketlerinin tedarik zincirlerinin sürdürülebilirliğini sağlamak için Afrika'ya yöneldiği vurgulanıyor. Bu dinamik, Fas'a kıtasal ölçekte sürdürülebilir tarımsal çözümler geliştirmek için eşsiz iş birliği fırsatları sunuyor.

350 milyon küçük çiftçiye sahip Fas, düşük karbonlu tarım modelleri kurmayı başardı. Bu modeller, karbon kredileri yoluyla kâr elde etmenin yanı sıra Afrika tarımının özel ihtiyaçlarına da mükemmel şekilde uyum sağlıyor. Krallık bu yönüyle Afrika'da gerçek bir tarımsal başarı öyküsü olarak öne çıkıyor.

Bu başarıda, 2020 yılına kadar tarımsal ihracatın %117 artmasını ve 342 bin istihdam yaratılmasını sağlayan "Yeşil Fas Planı" önemli bir kaldıraç oldu. Bu planla tarım sektörünün ülke ihracatındaki payının yüzde 21'e ulaşması sağlandı. Fas ayrıca tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini sağlamayı ve 400 bin tarım hanesini orta sınıfa taşımayı amaçlayan "Plan Génération Green 2020-2030"u başlattı.

Bu dönüşümün kilit oyuncularından biri de dünyanın en büyük fosfat üreticisi ve dördüncü büyük gübre ihracatçısı olan OCP Grubu'dur. OCP, 2023 yılında yaklaşık 9 milyar dolar gelir elde etti. Grup, çiftçilere tarımsal danışmanlık hizmeti sunan ve çiftçilerin sıfır toprak işleme tekniklerini benimsemelerine yardımcı olan, böylece toprak neminin korunmasını ve karbon emisyonlarının azaltılmasını sağlayan "Al Moutmir" programını başlattı. Bu programla ürün verimi %30 oranında artırıldı ve 32.710 hektar alan sıfır toprak işlemeli tarıma dönüştürüldü.

OCP ayrıca, 2030 yılına kadar Afrika ve Güney Amerika'da 6 milyon hektar bozulmuş tarım arazisinin rehabilite edilmesini hedefleyen, karbon tarımı konusunda çiftçilere destek sağlayan "InnovX" ve "Tourba" projesini de başlattı.

Fas, özellikle OCP Afrika'nın "Agribooster" programını Batı Afrika'daki dört önemli ülkede başlatarak kıta genelindeki ortaklıklarını güçlendiriyor. Bu program Nijerya'da mısır hasadını %48, Senegal'de ise darı hasadını %63 oranında artırdı. OCP ayrıca Nijerya, Gana ve Etiyopya'da da gübre fabrikaları açtı ve bu ülkelerde özelleştirilmiş gübreler kullanılarak buğday ve mısır verimi %37 oranında artırıldı.

Raporda, "Olam Agri" gibi Asyalı tarım şirketlerinin Fas'ın rejeneratif tarım uygulamalarına olan ilgisinin arttığı vurgulanıyor. Bu şirketler, Afrika'daki diğer ürünlere de uygulanabilecek bir model olan uluslararası sertifikalı rejeneratif pamuk üretmek için Fildişi Sahili'nde de benzer programlar başlattı.

Bu yenilikçi stratejiler sayesinde Fas, yalnızca gübre üretimi yoluyla değil, aynı zamanda gıda güvenliğini güçlendiren ve kıta genelindeki küçük çiftçileri destekleyen sürdürülebilir tarımsal çözümler sunarak da Afrika tarımının dönüşümünde önemli bir ortak haline geldi.