IMF, Ortadoğu'daki çatışmanın enflasyonu körüklemesiyle küresel büyüme görünümünü düşürdü

Salı 14 Nisan 2026 - 16:01

Uluslararası Para Fonu (IMF), beklendiği gibi, Salı günü 2026 küresel büyüme tahminini düşürdü ve Ortadoğu'daki savaşın emtia piyasalarını etkileyerek fiyatları yükselttiği ve dünya ekonomisini "yönünden saptırabileceği" konusunda uyardı.

Uluslararası Para Fonu, Washington'daki bahar toplantılarında yayınladığı Dünya Ekonomik Görünümü raporunda, küresel ekonominin bu yıl %3,1 oranında büyüyeceğini belirtti.

Bu, ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarının başlaması ve Tahran'ın misillemesine yol açarak bölgede daha geniş bir çatışmayı tetiklemesinden önce Ocak ayında yapılan %3,3'lük tahminden daha düşük.

IMF baş ekonomisti Pierre-Olivier Gourinchas, Agence France-Presse'e (AFP) verdiği demeçte, "Savaş olmasaydı 2026 büyüme tahminini %3,4'e yükseltmeyi planlıyorduk" dedi.

İran'ın, sevkiyatlar için önemli bir su yolu olan Hürmüz Boğazı'ndan geçişi fiilen bloke etmesi nedeniyle petrol, doğalgaz ve gübre fiyatları çatışma yüzünden fırladı. ABD Başkanı Donald Trump da İran limanları çevresinde deniz ablukası emri verdi.

Yüksek enflasyon
Fon, bu yıl enflasyonun Ocak ayı tahmininin 0,6 puan üzerinde, %4,4 olmasını bekliyor.

Gourinchas, bundan sonra son birkaç yılın "enflasyon düşüşü" eğiliminin yeniden ortaya çıkacağını söyledi.

Ancak bu tahminler, geçici enerji piyasası aksamalarıyla nispeten kısa süreli bir çatışmayı varsayıyor.

"Bunun büyük bir enerji krizine dönüşme potansiyeli konusunda çok endişelenmeliyiz," diye uyardı.

Enerji fiyatlarının yıl boyunca yüksek kalması durumunda, küresel büyüme %2,5'e hatta %2,0 civarına kadar yavaşlayabilir.

Gourinchas, "1980'den beri büyümenin yüzde iki veya altında olduğu dört dönem oldu," dedi.

Bunlar arasında 2008 küresel finans krizi ve COVID-19 pandemisi gibi dönemler yer alıyor.

IMF, "Bu son şok, ABD ticaret politikalarındaki değişimin üzerinden bir yıldan az bir süre geçtikten sonra geldi ve yeni bir uluslararası ticaret sistemine geçiş hala devam ediyor" dedi.

Bir yıl önce Trump, ABD'nin ticaret ortaklarına karşı kapsamlı gümrük vergileri uygulayarak finans piyasalarını sarstı ve tedarik zincirlerini aksattı.

Bu gümrük vergilerinin büyük bir kısmı Yüksek Mahkeme tarafından iptal edildi, ancak Trump'ın diğer yollarla yeniden vergi uygulamaya çalışmasıyla belirsizlik devam ediyor.

Dengesiz Etki
Küresel büyüme ve enflasyona ilişkin genel revizyonlar mütevazı görünse de, IMF, savaşın Orta Doğu ve diğer yerlerdeki "hassas ekonomiler" üzerinde daha büyük bir etki yarattığı konusunda uyardı.

Fon, "Gelişmekte olan piyasa ve gelişmekte olan ekonomiler üzerindeki etki, gelişmiş ekonomiler üzerindeki etkinin neredeyse iki katı olacaktır" dedi.

Gourinchas, artan enerji ve gübre maliyetlerinin, özellikle düşük gelirli enerji ithalatçılarını etkileyecek şekilde, gıda fiyatlarında da artışa yol açabileceğini söyledi.

Orta Doğu ve Orta Asya için bu yılki büyüme tahminleri yaklaşık yarı yarıya düşürülerek %1,9'a indirildi.

Orta Doğu'nun en büyük ekonomisi olan Suudi Arabistan'ın bu yıl %3,1 büyüme göstermesi bekleniyor; bu, Ocak ayındaki beklentiden 1,4 puan daha düşük.

Dünyanın en büyük iki ekonomisi arasında, ABD'nin büyümesinin bu yıl %2,3'e ulaşması bekleniyor, ancak büyüme hızı biraz aşağı yönlü revize edildi.

Gourinchas, "ABD, marjinal olarak artan enerji fiyatlarından faydalanıyor" dedi. Ancak tüketiciler için benzin fiyatları da arttı.

Çin'in büyümesinin de Ocak ayındaki tahminin biraz altında, %4,4'e düşmesi bekleniyor.

IMF, her iki ekonomide de temel bir "dengesizlik" olduğuna dikkat çekti.

Çin'de iç faaliyetler ihracatın gerisinde kalırken, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki güçlü performans düşük istihdam artışıyla birlikte gerçekleşti.

Euro bölgesi büyüme tahmini 2026 için 0,2 puan aşağı çekilerek %1,1'e revize edildi.

Birleşik Krallık'taki büyüme ise 0,5 puanlık daha büyük bir düşüşle bu yıl %0,8'e geriledi.

IMF enflasyon beklentilerinin rayından çıkmasını beklemezken, beklentilerin eskisi kadar sağlam temellere oturmayabileceği endişesi var.

Geçmiş enflasyon dönemleri kamuoyunun zihninde taze kalıyor ve firmalar marjlarını eskisinden daha hızlı bir şekilde eski haline getirmek için harekete geçebilirler.

Gourinchas, "Eğer bu olursa, çok daha kalıcı bir enflasyon yaşanabilir ve bu da daha yüksek enflasyon beklentilerine yansır" dedi.

Eğer böyle olursa, merkez bankalarının devam eden olumsuz arz şokuna rağmen ekonomiyi soğutmak için faiz oranlarını yükseltmesi gerekebilir.