Türkiye'nin iktidar partisi yeni anayasa konusunda kamuoyunun görüşünü araştıracak

Perşembe 29 Ağustos 2024 - 19:00

İktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti), geçen yıl yapılan genel seçimlerin ardından ivme kazanan yeni anayasa çalışmalarını Türk kamuoyuyla görüşmeye hazırlanıyor.

Uzman ve akademisyenlerin katkılarının yanı sıra partinin, yeni temel yasalar konusunda sıradan vatandaşların önerilerini almak üzere halka açık toplantılar düzenlemesi planlanıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hükümeti, 1982'de yüz binlerce kişinin tutuklanmasına, toplu yargılamalara, işkencelere ve idamlara yol açan ve Türk siyasi tarihinde hâlâ karanlık bir dönemi temsil eden askeri darbenin ardından yürürlüğe giren Türkiye Anayasası'nı on yıldan fazla süredir değiştirmek için çabalıyor.

Erdoğan, Türk milletinin "sivil, özgürlükçü ve kapsayıcı" yeni bir anayasaya sahip olması gerektiğini savunurken, AK Parti'nin salgın sırasında bilim kurulu tarafından hazırlanmış kapsamlı bir taslağı bulunuyor.

AK Parti'nin müttefiki Milliyetçi Hareket Partisi'nin (MHP) de 100'den fazla maddeden oluşan bir anayasa taslağı var.

Yetkililer, iki tarafın hazırlıklarının yanı sıra kamuoyunun genel görüşlerini de dikkate alarak nihai bir taslak oluşturulmasının hedeflendiğini, bunun çatışan görüşleri de içerebileceğini ve ortak bir zemin bulmak için değerli bir çerçeve sağlayabileceğini söyledi.

Parti, ekim ayında başlayacak yeni yasama döneminde, akademisyenler ve hukukçuların katılımıyla yeni anayasa yol haritasını tartışmak üzere bir çalıştay başlatacak.

O zamana kadar, kamuoyunu detaylı bir eylem planıyla yeni anayasaya ikna etmeyi amaçlayan AK Parti yetkilileri, mevcut anayasadaki boşlukları ve bunlardan kaynaklanan sorunları ortaya koyan kamuoyu sunumları yapacak.

Yetkililer, katılımcı bir ortamda farklı görüşlerin dile getirilmesinin, yeni bir anayasa yapmak için gereken yapıcı tartışmayı yaratacağına inanıyor.

Tamamen yeni, sivil bir belge isteyen parti, yeni anayasanın uzun vadeli olacağını, karar vericinin temel hedefinin kamu yararını en üst düzeyde korumak olduğunu garanti ediyor.

Çağdaş Türkiye devleti, kuruluşundan bu yana dört anayasa ile yönetilmiş olup, ilki 1921'de kabul edilmiş, 1924 ve 1961'de değiştirilmiş ve ardından 1982 Anayasası uygulamaya konulmuştur.

Belge, küresel ve bölgesel jeopolitik varsayımlara ayak uydurmak için yıllar içinde yaklaşık 20 değişikliğe uğradı. En dikkat çekici değişiklikler, 2010'da referandumlar yoluyla 1980 darbe planlayıcılarının sivil mahkemelerde yargılanmasını sağlayarak ve 2017'de parlamenter sistemin yürütme başkanlığıyla değiştirilmesiyle yapıldı.

AK Parti, 2007'de bir komisyonu görevlendirerek bir taslak hazırladığında bir revizyon girişiminde bulundu ancak muhalefetin hararetli eleştirileri üzerine rafa kaldırıldı. O zamandan beri parti "daha güçlü" materyal üzerinde çalışıyor. Önerilen değişiklikler özgürlük, güvenlik hakkı, adil yargılanma hakkı, ifade özgürlüğü ve kadınların ve engellilerin haklarına odaklanıyordu.

Son altı ayda çoğu siyasi partiyle görüşen TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da, ana muhalefetteki Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) "hala masadan uzak" olmasına rağmen, yeni anayasa konusunda genel bir mutabakatın olduğunu söyledi.