Fas, 2025 ekonomik çeşitlilik endeksinde 57. sırada yer alıyor

Çarşamba 19 Şubat 2025 - 13:45

Mohammed Ben Rachid Kamu Yönetimi Koleji'nin 2025 Dünya Ekonomik Çeşitlendirme Endeksi'nde 115 ülkeyi kapsayan ve 23 yıllık bir süreçte ekonomilerinin gelişimini inceleyen raporuna göre Fas, 57. sırada yer aldı.

Fas bazı sektörlerde ilerleme kaydetmiş olsa da ülke, daha geniş ekonomik çeşitliliği engelleyen kalıcı yapısal zorluklarla karşı karşıyadır. Raporda, Fas'ın endekste kademeli olarak yükselerek 2012'de 63. sıradan 2023'te 57. sıraya yükseldiği belirtilirken, bunun hükümetin sanayi ve ihracat gibi stratejik sektörleri geliştirme yönündeki çabalarını yansıttığı ifade edildi.

Ancak 2019 yılıyla karşılaştırıldığında ülkenin 47. sırada yer aldığı dikkat çekici bir düşüş görülüyor. Bu düşüş, bölgedeki diğer ekonomilere kıyasla ekonomik çeşitlendirme çabalarında yavaşlamayı yansıtıyor. Arap ülkeleri arasında 56'ncı sırada yer alan Birleşik Arap Emirlikleri, teknoloji ve üretime yaptığı önemli yatırımlarla öne çıktı. Tunus ise 47'nci sıraya gerilerken, Cezayir'in hidrokarbonlara olan aşırı bağımlılığı nedeniyle sıralamasında gerileme devam ediyor.

Endeks, ekonomik çeşitliliği ölçmek için üç ana boyuta dayanmaktadır: üretimin çeşitlendirilmesi, ihracatın çeşitlendirilmesi ve kamu gelirlerinin çeşitlendirilmesi. Fas bu alanlarda ilerleme kaydetmiş olsa da, büyük ölçüde tarım, fosfat ve turizm sektörlerine bağımlı kalmaya devam ediyor ve bu da onu ekonomik şoklara karşı savunmasız hale getiriyor. Ancak endüstriyel stratejiler, otomotiv ve havacılık gibi bazı sektörlerin güçlenmesine yardımcı oldu.

Fas, 2023 yılında endekste 100,5 puan alarak 2019'da elde ettiği 96,1 puana göre hafif bir iyileşme kaydetti. Ancak ülke, 101,0 puan alan Tunus ve 95,9 puan alan Birleşik Arap Emirlikleri'nin gerisinde kaldı. Cezayir ise petrol ve doğalgaza olan bağımlılığını yansıtan 85,3 puan aldı.

ABD (157,1 puan), Çin (146,2 puan) ve Almanya (139,8 puan) gibi büyük ekonomik güçler, Fas karşısında önemli bir üstünlüğe sahip olup, bu durum ülke ile bu gelişmiş ekonomiler arasındaki önemli uçurumu ortaya koymaktadır.

Raporda Fas'ın, araştırma ve geliştirmeye yatırımı artırarak, iş ortamını güçlendirerek ve özellikle katma değeri yüksek sektörlerde girişimciliği teşvik ederek konumunu iyileştirmesi öneriliyor. Rekabet gücünü artırmak ve geleneksel sektörlere olan bağımlılığı azaltmak amacıyla sanayi politikalarının hayata geçirilmesinin hızlandırılması, lojistik altyapısının iyileştirilmesi ve dijital ekonomiye daha fazla odaklanılması da önerilmektedir.